مطالعه خصوصیات ظاهری بذر و ویژگی‌های جوانه‌زنی توده‌های بومی پیاز خوراکی (Allium cepa L.) ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای تخصصی فیزیولوژی گیاهان زراعی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد

2 عضو هیئت علمی/دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه زراعت و اصلاح نباتات

3 عضو هیئت علمی/دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه ژنتیک و اصلاح نباتات

4 استادیار، پژوهشکده علوم گیاهی، دانشگاه فردوسی مشهد

5 عضو هیئت علمی/دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده کشاورزی، گروه زراعت و اصلاح نباتات

doi
10.22092/ijsst.2020.343005.1344
چکیده

به منظور شناسایی خصوصیات جوانه‌زنی توده‌های مختلف بذر پیاز ، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار در آزمایشگاه بیولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال 1398 اجرا شد. تیمارهای مورد مطالعه 29 توده بومی بذر پیاز مناطق مختلف ایران و دو رقم اصلاح شده به عنوان شاهد بود. نتایج نشان داد شاخص‌های طول ریشه‌چه، طول ساقه‌چه، وزن ریشه‌چه، وزن ساقه‌چه، درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، شاخص بنیه 1، شاخص بنیه 2، متوسط زمان جوانه‌زنی و هدایت الکتریکی در توده‌های مختلف بذر تفاوت معنی‌داری نشان دادند. همچنین نتایج خوشه‌بندی توده‌ها، بر اساس خصوصیات ظاهری نشان داد در میان 4 خوشه، خوشه‌ای که شامل 9 توده (هرسین، کوار، آذرشهر، بناب، یاسوج، قروه، سفید کاشان، سفید نیشابور و قولی قصه) بود دارای خصوصیات ظاهری بهتری از نظر وزن هزاردانه (میانگین 54/4 گرم)، طول دانه (میانگین 08/3میلی‌متر) و قطر دانه (9/1 میلی‌متر) بودند. همچنین بر اساس خصوصیات جوانه‌زنی، از میان شش خوشه تقسیم‌بندی شده، توده‌های بذر مناطق یاسوج، سفید کاشان، زرد درچه، ترکیه، طارم، سفید نیشابور و قروه دارای خصوصیات جوانه‌زنی بهتری بودند. به طور کلی می‌توان نتیجه گرفت از میان خصوصیات ظاهری و جوانه‌زنی، توده‌های یاسوج، سفید کاشان و سفید نیشابور دارای کیفیت مطلوب‌تری از نظر وزن هزاردانه، طول دانه، قطر دانه، درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی و هدایت الکتریکی بودند که می‌توان به عنوان توده‌های برتر جهت برنامه‌های اصلاحی معرفی گردند.