فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه کاهش خطر بلایای طبیعی و انسان­ساخت با استفاده از پدافند غیرعامل و افزایش تاب­آوری شهرها به اهداف بسیاری از شهرها تبدیل شده است. با هم­افزایی بین دو مفهوم تاب­آوری شهری و پدافند غیرعامل شهری، تا حد زیادی شهرها در مقابل بحران­های انسان­ساخت و طبیعی تقویت می­شوند. هدف پژوهش حاضر نیز تحلیل شاخص­های تاب­آوری در بلوک­های کلان­شهر تهران با توجه به رویکرد پدافند غیرعامل است. پژوهش حاضر از نظر هدف از نوع کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی - تحلیلی است. گردآوری اطلاعات برای استخراج شاخص­ها با روش کتابخانه­ای و اسنادی انجام شده است. سپس لایه­های مربوط به 92 شاخص­ تاب­آوری شهری با رویکرد پدافند غیرعامل با استفاده از داده­های شهرداری تهران، سایت Open Street Map، سایت Google Earth و بلوک­های آماری کلان­شهر تهران در سال 1395 گردآوری و در نرم­افزار  Arc GIS پیش­پردازش و تهیه شده است. برای تحلیل شاخص­ها از مدل IHWP در نرم­افزار Arc GIS استفاده شده است. پرسش­نامه رتبه­بندی شاخص­ها در فرایند مدل IHWP توسط 25 نفر از خبرگان تکمیل شده است. نتایج مدل IHWP نمایان کرده است که از کل مساحت کلان­شهر تهران، 62/9 درصد دارای تاب­آوری بسیار پایین، 09/17 درصد دارای تاب­آوری پایین، 24/27 درصد دارای تاب­آوری متوسط، 46/30 درصد دارای تاب­آوری بالا و 58/15 درصد دارای تاب­آوری بسیار بالا هستند. قسمت­های داخلی و مرکزی کلان­شهر تهران از میزان تاب­آوری بالاتری برخوردار هستند و قسمت­های بیرونی و حاشیه­ای به ویژه در غرب و شرق کلان­شهر میزان تاب ­آوری پایین­تری دارند. در پایان نیز راهکارهای ارتقای تاب­آوری شهری با رویکرد پدافند غیرعامل در کلان­شهر تهران ارائه شده است.