غربالگری و شناسایی باکتری‌های حل‌کننده فسفات متحمل گرما

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 دانشیار بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

باکتری‌های حل‌کننده فسفات متحمل به دماهای بالا، کاندید مناسبی برای استفاده در کودهای میکروبی فسفاته گرانوله می‌باشند. محصول تولیدی در فرآیند تهیه این کودها، ناگزیر به تحمل حرارت بالا (°C50 -55) بوده و درصد رطوبت بسیار پایینی دارا می‌باشد.  بر این اساس، در این تحقیق کارایی انحلال فسفات و تحمل گرمایی 150 جدایه باکتری از بانک میکروبی گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه تبریز مورد ارزیابی قرار گرفت. توانایی انحلال فسفات باکتری‌ها به روش نیمه‌کمی و کمی در محیط اسپربر جامد و مایع در حضور منبع کم‌محلول تری‌کلسیم فسفات تحت شرایط دمای عادی (°C 28) و دمای 55 درجه سلسیوس ارزیابی شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنی‌داری بین باکتری‌ها از نظر انحلال فسفات وجود دارد. در دمای معمولی از 150 باکتری، نزدیک به 17 درصد باکتریها (25 جدایه) توان انحلال فسفات کم‌محلول را داشتند و نسبت قطر هاله به کلنی (HD/CD) آنها بین 8/2 – 2/1 متغیر بود. در روش کمی نیز توان حل‌کنندگی 25 جدایه در محدوده 89/292- 8/175 میلی­گرم فسفر بر ­لیتر قرار داشت. از  بین 25 جدایه نیز تنها 7 باکتری قادر به زنده‌مانی در دمای 55 درجه سلسیوس بمدت 16ساعت بودند، که از میان آنها جدایه‎‌های C1-4O، C19-4O و C8-12M به‌ترتیب با مقادیر 5/2، 4/2 و 2/2 بالاترین نسبت قطر هاله به کلنی را داشتند. میزان آزادسازی فسفر در محیط مایع توسط این باکتری‌ها به‌ترتیب 08/244، 44/256 و 14/216 میلی‌گرم بر لیتر بود. نتایج شناسایی مولکولی نشان داد که این باکتریها متعلق به جنس‌های Enterobacter و Stenotrophomonas می‌باشند.