اثر پیش‌تیمارهای زیستی بر شاخص‌های جوانه‌زنی، رشدی و فیزیولوژیک گیاهچه شنبلیله (Trigonella foenum-graecum L.) تحت تنش شوری طبیعی

نویسندگان

1 دانشگاه شاهد

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده علوم کشاورزی و مرکز تحقیقات گیاهان دارویی دانشگاه شاهد تهران

3 دانشگاه شاهد

doi
10.22092/ijsst.2021.355229.1400
چکیده

به منظور بررسی تأثیر تیمارهای زیستی بر شاخص‌های جوانه‌زنی، رشدی وفیزیولوژیک گیاهچه شنبلیله تحت تنش شوری طبیعی آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار در آزمایشگاه بذر دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد تهران در سال 1397 اجرا گردید. فاکتورهای آزمایش شامل پیش‌تیمارهای زیستی در چهار سطح (کنترل، تلقیح با کود زیستی ازته ، تلقیح با کود زیستی فسفاته و تلقیح با تلفیقی از کودهای زیستی) و سطوح شوری طبیعی (نمک طبیعی دریاچه قم) در پنج سطح (صفر، 3 ، 6 ، 9 و 12 دسی‌زیمنس بر متر) بودند. نتایج نشان داد افزایش شوری باعث بیشتر شدن میانگین مدت زمان جوانه‌زنی شد و استفاده از تیمارهای کود زیستی فسفاته و تیمار تلفیقی منجر شد این شاخص در بالاترین سطح شوری نسبت به تیمار شاهد و در همان سطح شوری 22 درصد کاهش نشان دهد. شوری باعث کاهش ضریب جوانه‌زنی گردید و بیشترین میزان این شاخص (3/74) در شوری 3 دسی‌زیمنس بر متر تیمار تلفیقی به‌دست آمد که نسبت به تیمار شاهد و در همان سطح شوری 89 درصد افزایش نشان داد. شوری کلروفیل کل را کاهش داد و تیمار زیستی ازته موجب گردید میزان کلروفیل کل در شوری صفر نسبت به همان سطح شوری در تیمار شاهد 155 درصد افزایش پیدا کند. پروتئین‌های محلول با افزایش شوری افزایش یافت و تیمار تلفیقی این شاخص را در بالاترین سطح شوری نسبت به تیمار شاهد 12 درصد افزایش داد. استفاده از تیمارهای زیستی با بالا بردن تولید آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانت باعث شد اثر شوری تعدیل و کاهش یابد.