ارزیابی تغییرپذیری جوانهزنی بذر کینوا (Chenopodium quinoa var. Titicaca) در پاسخ به دما، تنش شوری و خشکی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری-گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
2 پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران
doi
10.22092/ijsst.2021.353918.1388چکیده
در این تحقیق تغییرپذیری مولفههای جوانهزنی بذر کینوا (Chenopodium quinoa) به دما و تعیین دماهای کاردینال با آزمون جوانهزنی بذر در سطوح مختلف دمایی 1- تا 45 درجه سانتیگراد مورد بررسی قرار گرفت. نتایج مدل دندان-مانند نشان داد که دمای پایه و دمای سقف کینوا بهترتیب 04/3- و 45/45 درجه سانتیگراد و دمای بهینه از 20 تا 35 درجه سانتیگراد بودند. برای بررسی اثر تنش شوری و خشکی بر جوانهزنی در دمای مطلوب میانی 25 درجه سانتیگراد، بذور در معرض پتانسیلهای اسمزی صفر تا 28- بار قرار گرفتند که برای القای تنشها به ترتیب از مادههای سدیمکلرید (NaCl) و پلیاتیلنگلایکول (PEG) استفاده گردید. نتایج نشان داد که کاهش پتانسیل اسمزی تا 12- بار قادر به کاهش معنیداری مولفههای جوانهزنی نسبت به شرایط نرمال (بدون تنش) نداشت. اما با کاهش پتانسیل اسمزی به 18- و 24- بار درصد جوانهزنی به طور معنیداری کاهش یافت. به طوریکه در پتانسیل 24- بار تنش القایی-خشکی جوانهزنی به طور کامل متوقف گردید، اما 24% جوانهزنی در همان نقطه از پتانسیل اسمزی ناشی از تنش شوری مشاهده گردید. بنابراین، جوانهزنی بذرها تحت تنش القایی-شوری نسبت به تنش القایی-خشکی در همه سطوح پتانسیلهای اسمزی متحملتر بودند. به احتمال زیاد، به دلیل هالوفیت بودن کینوا، با جذب عناصر یونی نمک موجب منفیتر شدن پتانسیل درون سلولی شده که در نهایت منجر به مقاومت بیشتر به تنش شوری میگردد. بدینترتیب کینوا از پتانسیل زیادی برای کشت در بسیاری از مناطق از جمله استانهای دارای اقلیم خشکتر را دارا خواهد بود.