فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور مطالعه رابطه میان اندازه و پیری بذر بر میزان دماهای کاردینال جوانه‌زنی کلزا رقم هایولا 50، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با 3 تکرار اجرا شد. عامل اول، اندازه بذر بر اساس قطر ( 4 /1، 8/1، 2 و 2/2 میلی‌متر) در نظر گرفته شد. عامل دوم سطوح مختلف کیفیت بذر با استفاده از 6 سطح پیری تسریع شده (0، 24، 48، 72، 96 و 120 ساعت در دمای 40 درجه سلسیوس و رطوبت نسبی %100) و عامل سوم نیز دمای جوانه‌زنی (0، 5، 10، 15، 20، 25، 30، 35 و 40 درجه سلسیوس) بود. به منظور برآورد دماهای کاردینال مورد نیاز برای 50 درصد جوانه‌زنی از مدل‌های بتا، بتای اصلاح شده، دندانه‌ای و دو تکه‌ای استفاده شد. نتایج نشان داد، مدل بتا نسبت به سایر مدل‌ها سرعت جوانه‌زنی را بهتر برآورد کرده است و پیری و اندازه‌های مختلف بذر بر مدل تغییرات تاثیری نداشت. دمای پایه در اندازه‌های 4/1 در حدود 15/1 درجه سلسیوس بوده و با افزایش اندازه بذر تا 2/2 میلی متر به 11/0 درجه سلسیوس کاهش یافت. نوسانات دمای بهینه در حدود 37/21 تا 58/21 درجه سلسیوس و دمای بیشینه 2/40 تا 8/40 درجه سلسیوس بود. همچنین مشخص شد، بذرها با اندازه‌های مختلف از نظر ترمال‌تایم دارای تفاوت معنی‌دار نبوده و پیری موجب افزایش دمای پایه جوانه‌زنی و ضریب ترمال‌تایم و کاهش دمای بهینه و بیشینه شدکه این می‌تواند ضرورت تاخیردر تاریخ کاشت در مناطق سردسیری و یا کشت زود هنگام در مناطق گرمسیری در این نوع بذرها را نشان دهد.