فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با هدف معرفی سبک‌های فرزندپروری بر اساس میزان دل‌نگرانی والدین انجام گرفت. روش پژوهش، توصیفی از نوع کیفی و کاربردی بود. جامعۀ آماری پژوهش والدین ایرانی بودند که به شیوۀ نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و مکالمات آنان در 5 ماه از سال 1401 مورد مداقه قرار گرفت. 473 پاره‌گفتار از مکالمات 388 والد در بافت طبیعی و 512 پاره‌گفتار از مکالمات 428 والد در 45 سریال و فیلم‌های ایرانی که حاوی عبارات دل‌نگرانی والدین بود، بر اساس الگوی مفهومی تحلیل زباهنگ واکاوی شد. نتایج نشان داد والدین در موقعیت نابرابر و غیررسمی دغدغه‌مندی خود را با اهدافی نظیر مساعدت و هم‌فکری، تحمیل نظر، اقناعگری، نصیحت، حفظ آبرو، تبرئۀ خود، شماتت و سرزنش، گلایه، اعتراض و سلب مسئولیت نسبت به فرزندانشان نشان می‌دهند. این عبارات به‌ویژه در والدین با تفکرات سنتی می‌تواند نشان‌دهندۀ الگوهای فرهنگی مانند مردنگری، جمع‌گرایی و کل‌نگری باشد. افزون بر این، در دسته‌بندی جدیدی از فرزندپروری برحسب میزان دل‌نگرانی، چهار دستۀ والدین هیچ‌دل، برون‌دل، درون‌دل و فرادل (الف. تحمیلی، ب. اقناعی) معرفی شدند. نتایج نشان داد بیشترین میزان دل‌نگرانی والدین در سطح درون‌دلی و پس از آن، به‌ترتیب در سطوح فرادلی و برون‌دلی بوده است. این امر نشان می‌دهد بیشتر والدین تمایل دارند در سطح همدلی با فرزندان خود رفتار کنند. امروزه تحمیل عقاید و نظرات در خانواده‌های ایرانی کم‌رنگ شده و افراد بیشتر به سمت فردگرایی در حرکت هستند. این امر تا بدان‌جا پیش می‌رود که برخی خانواده‌ها ترجیح می‌دهند سبک‌های فرزندپروری هیچ‌دلی و برون‌دلی را برگزینند. این امر به صورت افراطی ممکن است گسست عاطفی و نسلی بین والدین و فرزندان را به وجود آورد و در آیندۀ فرزندان تأثیرات سوئی داشته باشد. بنابراین برقراری تعادل میان سبک‌های فرزندپروری حائز اهمیت است.