تغییرات فعالیت آنزیم¬های دهیدروژناز و اوره¬آز و برخی ویژگی¬های شیمیایی خاک در مراحل مختلف تحولی تودة جنگلی راش (مطالعة موردی: جنگل¬ رزه در غرب استان گیلان)

نویسندگان
doi
چکیده

مراحل تحولی در جنگل‌های بکر و بدون دخالت انسان در چرخه‌های زمانی متفاوت صورت می‌گیرد و سه مرحلة، ابتدایی (initial)، بلوغ (optimal) و پوسیدگی (decay) را شامل می‌شود. در هر کدام از مراحل یاد‌شده، تحولاتی در جنگل مانند تغییرات شدت نور رسیده به کف جنگل روی می‌دهد که در نتیجة آن ویژگی‌های شیمیایی و فعالیت میکروارگانیسم‌های داخل خاک ممکن است تحت تأثیر قرار گیرد. این تحقیق به‌‌منظور بررسی تغییرات فعالیت آنزیم‌های دهیدروژناز و اوره‌آز و برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک در مراحل مختلف تحولی تودة جنگلی مدیریت‌نشدة راش در حوزة شهرستان رضوانشهر انجام گرفت. نمونه‌برداری از خاک به‌طور تصادفی صورت گرفت. برای هر کدام از مراحل تحولی ذکر‌شده پنج نمونه، از دو عمق 10-0 و 20-10 سانتی‌متر گرفته‌شد و فعالیت این دو آنزیم با استفاده از واکنش با سوبسترا، توسط اسپکتروفتومتر سنجش شد. از میان ویژگی‌های شیمیایی، pH، عناصر تغذیه‌ای نیتروژن، فسفر و پتاسیم و همچنین ماده‌ آلی خاک اندازه‌گیری شد. بر پایة نتایج pH و آنزیم‌های دهیدروژناز و اوره‌آز در مراحل مختلف تحولی اختلاف معنا‌دار داشتند و فعالیت آنزیم‌های یاد‌شده در مرحلة پوسیدگی بیشتر از مراحل تحولی دیگر است. بر این اساس می‌توان عنوان کرد مرحلة پوسیدگی شرایط مساعدتری نسبت به دو مرحلة تحولی دیگر از نظر فعالیت میکروارگانیسمی داشته است. این تحقیق همچنین نشان داد فعالیت آنزیم‌های خاک شاخص مناسب‌تری برای بیان اختلافات بین مراحل مختلف تحولی جنگل است، اما ویژگی‌های شیمیایی خاک ممکن است در تحلیل نتایج به‌دست‌آمده از آنزیم‌ها بسیار مؤثر باشد.