تاثیر دما و رطوبت بر جوانه‌زنی بذر شش گونه مختلف از جنس آویشن (Thymus)

نویسندگان

1 دانشیار بخش تحقیقات گیاهان دارویی مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران/ ایران.

2 استایار بخش تحقیقات گیاهان دارویی، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. ایران/تهران.

3 مربی پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبعی استان کردستان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ایران/تهران.

4 دانشیار بخش تحقیقات گیاهان دارویی، موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. ایران/تهران.

doi
10.22092/ijsst.2020.128012.1296
چکیده

به‌منظور بررسی سطح تحمل و غربال‌گری گونه‌های مختلف آویشن نسبت به تنش‌های دمایی، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با سه تکرار در شرایط آزمایشگاهی اجرا شد. این آزمایش با استفاده از شش گونه آویشن (Th. fallax، Th. fedtschenkoi، Th.pubescens، Th.vulgaris، Th.daenensis وTh. kotschyanus )، در دو سطح رطوبتی (خشک و مرطوب) و در 15 سطح دمایی (محدوده دمایی 8- تا 48 درجه سانتی‌گراد با فاصله 4 درجه سانتی‌گراد بین دو دما) انجام شد. ویژگی‌های اندازه‌گیری شده شامل درصد و متوسط زمان جوانه‌زنی بود. طبق نتایج بدست آمده، بیشترین درصد جوانه‌زنی به گونه‌های Th.pubescens (83/70%) و Th. daenensis (44/70%) و کمترین درصد جوانه‌زنی به گونه Th. vulgaris (04/53 %) تعلق داشت. میانگین درصد جوانه‌زنی بذور در شرایط خشک (66/74 %) به‌طور معنی‌داری بیشتر از شرایط مرطوب (12/56 %) بود. بالاترین درصد جوانه‌زنی در دماهای 4- (44/79 %)، صفر (33/78 %) و 4 (72/79 %) درجه سانتی‌گراد مشاهده شد که با سایرین اختلاف معنی دار داشت. اثر متقابل گونه و شرایط رطوبتی نشان داد، بالاترین درصد جوانه‌زنی مربوط به گونه‌های Th. kotschyanus (40/79%)، Th. pubescens (95/78%)، Th. daenensis (08/78 %) و Th. falax (53/77 %) در شرایط خشک و پایین‌ترین درصد جوانه‌زنی مربوط به گونه Th. vulgaris (46/45 %) در شرایط مرطوب بود. با استفاده از نتایج این تحقیق می‌توان گونه‌های مختلف آویشن را از نظر سطح تحمل دمایی در شرایط خشک و مرطوب غربال‌گری و برای کشت در مناطق مختلف پیشنهاد نمود. در این آزمایش، گونه‌های بومی نسبت به تنش‌هایی دمایی مقاومتر بودند.