تأثیر پیش‌تیمار با اسید جیبرلیک بر دماهای کاردینال جوانه‌زنی بذر گیاه گل گاوزبان (Borage officinalis L)

نویسندگان

1 دانشگاه محقق اردبیلی

2 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، خوزستان، ایران

3 گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی

4 عضو هیأت علمی گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان.

doi
10.22092/ijsst.2020.343157.1347
چکیده

در آزمایشی که در سال 1397، در آزمایشگاه تکنولوژی بذر دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان انجام گرفت، به‌بررسی اثر پیش‌تیمار بر تغییرات دماهای کاردینال و نیاز زمان-گرمایی بذر ‌گل‌گاوزبان اروپایی پرداخته شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی و عوامل آزمایشی شامل پیش‌تیمار بذر با اسیدجیبرلیک در غلظت‌های صفر ( آب مقطر به‌عنوان شاهد)،100، 200 و 400 میلی‌گرم در لیتر، مدت زمان پیش‌تیمار (6 و 12 ساعت) و دما در 7 سطح (5، 10، 15، 20، 25، 30 و 35 درجه سلسیوس) در سه تکرار انجام شد. مدل‌های بتا، بتای اصلاح شده، دندانه‌ای و دو‌تکه‌ای به‌منظور تعیین دماهای کاردینال استفاده شد. نتایج نشان داد که در مدت زمان‌های 6 و 12 ساعت پیش‌تیمار، با افزایش دما و غلظت هورمون اسیدجیبرلیک میزان جوانه‌زنی افزایش یافت، به‌طوری که بیشترین درصد جوانه‌زنی در دمای 15 درجه سلسیوس و غلظت 200 میلی‌گرم در لیتر مشاهده گردید. افزایش غلظت اسید جیبرلیک موجب شد مقدار زمان گرمایی بیشتری برای دستیابی به 50درصد جوانه‌زنی کل نیاز باشد. همچنین مشخص شد، مدل بتا نسبت به سایر مدل‌ها دارای دقت بیشتری در تخمین جوانه‌زنی بذرهای ‌گل‌گاوزبان است. بر این اساس، دمای پایه، مطلوب و سقف با توجه به مدل بتا برای ‌گل‌گاوزبان به‌ترتیب 51/0، 5/21 و 1/35 درجه‌ سلسیوس بوده که در اثر کاربرد 200 میلی‌گرم بر لیتر اسید جیبرلیک به 33/0، 5/23 و 8/35 درجه سلسیوس تغییر یافت.