مدل‏های تحلیل مسیر: بررسی تأثیرات (کل، مستقیم و غیر مستقیم) عامل زیست ‏محیطی بر تاب‏آوری صنعت آب کشور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مدیریت و حسابداری،واحد رودهن،دانشگاه آزاد اسلامی،رودهن،ایران

2 دانشیار گروه مدیریت و حسابداری،واحد رودهن،دانشگاه آزاد اسلامی،رودهن،ایران

3 دانشیار گروه مدیریت و حسابداری،واحد رودهن،دانشگاه آزاد اسلامی،رودهن،ایران

doi
چکیده

تهدیدات و مخاطرات روزافزون، ضرورت جهت‏گیری دقیق و مناسب حاکمیّت از طریق تدوین یک سند راهبردی در حوزة تاب‏آوری صنعت آب کشور را بیش از پیش مطالبه می‏نماید. ازجمله اقدامات اوّلیه در تدوین سند مورد نظر شناسایی و اندازه‏گیری میزان تأثیر ارکان جهت‏ساز، عوامل داخلی (قوت و ضعف) و خارجی (تهدید و فرصت) مؤثر بر تاب‏آوری صنعت آب می‏باشد. هدف محقّق، شناخت عوامل خارجی (تهدیدات و فرصت‏های) تأثیرگذار بر تاب‏آوری صنعت آب کشور ، سپس ارایه مدل جامع تاب‏آوری صنعت آب کشور و در نهایت نیز مدل‏های تحلیل مسیر براساس مؤثرترین عامل می‏باشد. از این‏رو در گام نخست بر اساس متدلوژی (پستل)[1] مبادرت به شناسایی و اندازه‏گیری شدّت و جهت تأثیرات عوامل خارجی تأثیرگذار بر تاب‏آوری صنعت آب گردید. سپس بدلیل بارعاملی بالای متغیّر زیست‏محیطی ، بررسی تأثیرات متغیر مذکور برعامل تاب‏آوری پس از ترسیم و ارایه سه مدل تحلیل مسیر جداگانه مدنظر قرار گرفت. جامعه پرسش‏شوندگان تعداد 460 نفر از میان مدیران و کارشناسان حوزه مدیریت بحران و پدافندغیرعامل در صنعت آب کشور بوده که براساس جدول مورگان تعداد نمونه 210 نفر می‏باشد. لیکن بدلیل تعداد زیاد عامل‏ها (7عامل) و ضرورت توجه به قضیه حد مرکزی در افزایش تعداد نمونه و توزیع مشاهدات، احتمال عدم تأمین شاخص کفایت نمونه (KMO[2]) با 210 مشاهده و امکان دسترسی محقق به نمونه بیشتر، تعداد مشاهدات به 285 نفر افزایش پیدا نمود. در این پژوهش پرسش‏نامه 7 عاملی ،37 گویه‏ای ، با طیف لیکرت 5‏گانه، با روایی (به­روش غربالگری فازی) به میزان (84/0) و پایایی با آلفای کرونباخ (81/0) می‏باشد. نتایج حاصل از مدل‏های تحلیل مسیر در این تحقیق، تأثیر(مستقیم، غیر مستقیم و کل) قابل ملاحظه‏ و معنی‏دار عامل زیست‏محیطی از طریق عامل‏های حقوقی، اقتصادی و فناورانه بر تاب‏آوری صنعت آب کشور بیان می‏نماید. [1]PESTEL: Political,Economical,Social,Technological,Environmental,Legal[2]Kaiser-Meyer-Olkin Measure of Sampling Adequacy