گیاه‌پالایی سه گونة درختی زبان¬گنجشک، نارون¬چتری و بید¬سفید (Fraxinus rotundifolia, Ulmus densa, Salix alba) نسبت به فلز سنگین نیکل (مطالعة موردی: پالایشگاه نفت کرمانشاه)

نویسندگان
doi
چکیده

آلودگی را می‌توان تغییر نا‌مطلوب خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی هوا، آب یا زمین تعریف کرد که سبب به خطر افتادن سلامت، بقا و فعالیت‌های انسان یا دیگر موجودات زنده می‌شود. آلودگی ناشی از فلزات سنگین به‌علت پایداری در محیط زیست از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف از این تحقیق ارزیابی توان گیاه‌پالایی سه گونة زبان‌گنجشک (Fraxinus  rotundifolia)، بید‌سفید (Salix alba) و نارون چتری (Ulmus densa) در جذب عنصر سمی نیکل از طریق برگ در حریم پالایشگاه نفت کرمانشاه است. نمونه‌برداری از برگ گونه‌های درختی در دو منطقه (پارک شاهد به‌عنوان منطقة آلوده و محوطة بیمارستان فارابی به‌عنوان منطقة شاهد) در سه نوبت در ابتدای فصل رویش (اواسط اردیبهشت)، میانة فصل رویش (اواسط مرداد‌ماه) و پایان فصل رویش (نیمة دوم مهر‌ماه قبل از خزان برگ‌ها) انجام شد. پارک شاهد در شرق پالایشگاه و در فاصلة نزدیک به‌عنوان منطقة آلوده و محوطة بیمارستان فارابی در فاصلة دورتر از پالایشگاه به‌عنوان منطقة شاهد انتخاب شد. بعد از عصاره‌گیری، مقدار فلز نیکل با دستگاه ICP اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که در مناطق مورد بررسی، فاصله و جهت وزش باد تأثیر معنی‌داری در پراکنش فلز سنگین نیکل ندارد. همچنین در دو منطقة مورد نمونه‌برداری (منطقة آلوده و شاهد) در اوایل فصل رویش برگ گونة بید سفید به‌طور معنی‌داری بیش از دو گونة دیگر نیکل جذب کرد. در عین‌حال در منطقة آلوده جذب نیکل در برگ گونة زبان‌گنجشک و نارون چتری روند افزایشی داشت.