ادلۀ حجیت اجماع در مسائل اعتقادی از دیدگاه متکلمان
نویسندگان
1 دانشگاه تهران/ دانشکده معارف و اندیشه اسلامی
2 دانشگاه تهران/ دانشکده معارف و اندیشه اسلامی
doi
10.22054/jcst.2024.78154.1152چکیده
اجماع یکی از منابع دستیابی به احکام است که احیاناً در اعتقادات نیز میتواند منبع باشد. در کتابهای کلامی دانشمندان اسلامی، شیعه و یا سنی، برای اثبات بعضی از آموزههای اعتقادی، از دلیل اجماع استفاده شده است، حال باید دید که آیا این اجماعات حجیت دارد؟ و ملاک اعتبار و محدوده حجیت آن کدام است؟این تحقیق متکفل بررسی پاسخ سؤالات فوق از مهمترین مکاتب کلامی، یعنی امامیه، معتزله، اشاعره و ماتریدیه است. در این تحقیق که از نوع بنیادی است، سعی شده است با روش تحلیلی و کتابخانهای و با رویکرد استدلال عقلی و نقلی به تبیین ابعاد مختلف اجماع پرداخته شود. در این نوشتار دلایل اقامه شده برای حجیت اجماع در مسائل اعتقادی مورد خدشه قرار گرفته است. مهمترین نتایج به دست آمده در این پژوهش عبارت است از اینکه: اصولیین امامیه و برخی اخباریین، حجیت اجماع را از باب عقل میپذیرند، اشاعره حجیت اجماع را به روش نقلی میپذیرند، اکثر معتزله و همچنین ماتریدیه نیز حجیت اجماع را به روش نقلی میپذیرند، در این مقاله در دلایل اقامه شده خدشه وارد شده است، و قول مختار این است که: دلیلی بر حجیت اجماع در مسائل اعتقادی وجود ندارد.