اثر دماهای متناوب بر شاخص های جوانه زنی گل‌گندم (. Lam Centaurea balsamita)

نویسندگان

1 دانشیار گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانش آموخته دکتری گروه زراعت دانشگاه فردوسی مشهد

4 استادیار گروه تولیدات گیاهی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربت حیدریه

doi
10.22034/ijsst.2021.342233.1330
چکیده

گل‌گندم علف هرز یکساله است که اراضی آیش و مزارع کشاورزی را مورد تهاجم قرار می‌دهد. در همین ارتباط جهت ارزیابی اثر دماهای متناوب بر جوانه‌زنی گل‌گندم، آزمایشی بر پایه طرح کاملاً تصادفی با شش تکرار در شرایط آزمایشگاهی در گروه اگروتکنولوژی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. تیمارهای نوسان دمایی شب/روز 15-5، 5-20، 20-10، 25-10، 25-15 و 30-15 درجه سانتی‌گراد بود. نتایج نشان داد دمای متناوب شب-روز بالاترین میزان جوانه‌زنی در دمای 15-5 درجه سانتی‌گراد مشاهده شد. بیشترین درصد و سرعت جوانه‌زنی (83 درصد و 9/8 بذر در روز) در دمای متناوب 15-5 درجه سانتی‌گراد و کمترین آن‌ها ( 59 درصد و 5/6 بذر در روز) در دمای متناوب 30-15 درجه سانتی‌گراد بود. بیشترین مقادیر طول ریشه‌چه (97 میلی‌متر)، طول ساقه‌چه (30 میلی‌متر)، وزن‌‌ تر ریشه‌چه (19 میلی‌گرم) و وزن تر ساقه‌چه (52 میلی‌گرم) به ترتیب در تیمارهای دمایی 30-15، 15- 5، 25-15 و 25 -10درجه سانتی‌گراد بود. همچنین بالاترین مقدار شاخص بنیه گیاهچه (75/7) مربوط به تیمار دمایی 15-5 درجه سانتی‌گراد کمترین مقدار آن (2/5) در دمای متناوب 25-10 درجه سانتی‌گراد بود. همچنین نتایج این آزمایش با واقعیت جوانه‌زنی این گیاه (جوانه‌زنی در آبان ماه با شرط وجود رطوبت) مطابقت داشت. بر اساس نتایج تحقیق حاضر با توجه به اینکه آبان ماه زمان اوج سبز شدن این علف‌هرز در شرایط مشهد است پیشنهاد می‌شود جهت انجام کنترل بهتر و مصرف کمتر سموم و به تبع آن کاهش هزینه‌های مالی و زیست محیطی، مبارزه شیمیایی با این علف هرز در این زمان انجام شود.