بررسی اثر تغییر اقلیم بر رفتار هیدرولوژیکی حوضه آبخیز ارازکوسه براساس نمایه‌های رواناب

نویسندگان

1 مرتع و آبخیزداری- دانشگاه گنبد کاووس- ایران

2 مرتع و آبخیزداری- دانشگاه گنبد

3 مرتع و آبخیزداری- دانشگاه گنبد

4 استادیار دانشگاه گنبد کاووس

doi
چکیده

در این پژوهش اثرات تغییر اقلیم بر رواناب حوضه آبخیز اراز کوسه با مدل HBV و نمایه‌های رواناب بررسی شده است. بدین منظور، با در نظر گرفتن پارامترهای اقلیمی با استفاده از داده‌های مشاهداتی در ایستگاه ارازکوسه در دوره پایه و سه سناریوی اقلیمی آینده RCP2.6، RCP4.5 وRCP8.5 برای دوره آینده اول (2051-2031) و دوره آینده دوم (2071-2051) در نظر گرفته شد. واسنجی و اعتبارسنجی مدل بارش-روانابHBV از داده‌های روزانه بارش، دما و تبخیر تعرق در دوره زمانی 1999-1986و 2009-2006، به کمک الگوریتم DDS انجام گرفت. مقادیر تبخیر و تعرق در دوره آتی با استفاده از مدل ماشین بردار پشتیبان شبیه‌سازی شد. با توجه به مقایسه رواناب دوره پایه و دو دوره آتی‌ با استفاده از نمایه‌های رواناب مبتنی بر منحنی تداوم جریان، در دوره اول و دوم آتی در بیشتر ماه‌های سال روند کاهشی رواناب در سطح حوضه ‌آبخیز ارازکوسه انتظار می‌رود. همچنین نتایج نشان داد که مقادیر دبی‌های اوج و کم‌آبی دوره‌های آتی نسبت به دوره پایه به ترتیب تا %60 و تا %25 کاهش خواهد یافت. مقادیر دبی‌های متوسط آتی نسبت به پایه به غیر از کاهش جزیی در سناریوی RCP8.5 در دو سناریوی دیگر در دو دوره آتی تا %25 افزایش خواهد یافت.