مقاله پژوهشی: ارائه الگویی برای ارزیابی و تحلیل قدرت نظامی کشورها

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی و تحلیل‌گر مسائل راهبردی

2 استادیار دانشگاه امام علی (ع)

3 دکترای امنیت ملی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی

doi
چکیده

تحقیق­‌های موجود در زمینه ارزیابی و رتبه‌بندی کشورها از نظر قدرت نظامی دارای اشکال­‌ها و ضعف‌های فراوانی است که از آن جمله می‌توان به استفاده از شاخص‌ها و وزن­‌های سفارشی و بهره‌‌گیری از الگوریتمی ساده برای رتبه‌بندی (مانند میانگین‌گیری) اشاره نمود که درنتیجه از اعتبار، مطلوب­‌بودن و جامع­‌بودن مناسبی برای کشور برخوردار نخواهد بود. علاوه براین، سنجش و ارزیابی قدرت نظامی کشورها نیازمند درنظرگرفتن معیارهای متعدد و متنوع کمی و کیفی است که در نتیجه بهره­‌گیری از روش‌­ها و الگو‌های نوین تصمیم‌‌گیری با رویکرد ترکیبی را انکارناپذیر جلوه می‌دهد. بنابراین، تحقیق حاضر با هدف ارائه الگو و چهارچوبی علمی برای سنجش و ارزیابی قدرت نظامی کشورها با کمک شاخص‌ها و وزن­‌های بومی‌شده انجام پذیرفته تا ضمن شناخت جایگاه فعلی کشورهای مختلف، امکان مقایسه و تحلیل نقاط ضعف و قوت آن‌ها به­‌منظور بهره‌‌گیری در تهدیدها و جنگ‌های احتمالی آینده فراهم شود. برای این منظور، در گام اول با بررسی پیشینه تحقیق، 30 معیار مؤثر شناسایی و پس از انجام سه مرحله فرایند دلفی 12 معیار اثرگذار انتخاب گردیدند. سپس با کمک روش نمونه‌گیری هدفمند و نظرسنجی از 42 نفر از فرماندهان و مدیران ارشد سازمانی و بهره‌گیری از فن (تکنیک) تحلیل سلسله‌­مراتبی، وزن‌های معیارها استخراج گردید. در ادامه و برای تشریح کامل الگوی پیشنهادی، 18 کشور دارای مرز آبی و خاکی با ج.ا.ایران به همراه آمریکا و رژیم صهیونیستی به­‌عنوان گزینه‌های تحقیق انتخاب و با کمک فن پرامیتی ارزیابی و رتبه‌بندی گردیدند. در انتها نیز با کمک قابلیت‌ها و ابزارهای تحلیلی و گرافیکی، وضعیت کشورها را در قیاس با سایر گزینه‌ها و به­‌تفکیک معیارهای مختلف بررسی نموده و پیشنهادهای کاربردی برای افزایش قدرت تحلیل و بهبود توان نظامی ج.ا.ایران ارائه گردیده است.