رابطه جو عاطفی خانواده و اهمال‌کاری تحصیلی در دانش‌آموزان: نقش میانجی‌گری انعطاف‌ناپذیری شناختی (اجتناب تجربه‌ای)

نویسندگان

1 دانشیار روانشناسی تربیتی و تحولی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه شهیدبهشتی

2 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی دانشگاه یزد

3 دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.48308/jfr.18.2.371
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه جو عاطفی خانواده و اهمال‌کاری تحصیلی با واسطه‌گری اجتناب تجربه‌ای در دانش­آموزان بود. طرح پژوهش در این مطالعه توصیفی- همبستگی بود. شرکت‌کنندگان این پژوهش شامل 375 نفر (219 دختر و 156 پسر) از دانش­آموزان پایه دهم شهر یزد در سال تحصیلی ۱۴۰۰- 139۹ بودند که بر اساس روش نمونه‌گیری خوشه­ای تصادفی انتخاب شدند. به منظور جمع‌آوری داده‌های پژوهش، از پرسش‌نامه­ اهمال‌کاری تحصیلی سولومون و راثبلوم (1984)، پرسش‌نامه جو عاطفی خانواده هیل برن (1964) و پرسش‌نامه پذیرش و عمل بوند، هایس، بیر، کارپنتر، گوئنول، ارکات و زتل (2011) استفاده شد تجزیه و تحلیل داده‌ها با روش همبستگی مبتنی بر رویکرد مدل‌یابی معادلات ساختاری با استفاده از نرم‌افزار AMOS انجام گرفت. نتایج نشان داد که جو عاطفی خانواده به‌صورت مستقیم، منفی و معنادار اجتناب تجربه‌ای (68/0-=β) و اهمال­کاری تحصیلی (34/0- =β) را پیش­بینی می‌کند. اجتناب تجربه‌ای نیز به‌صورت مستقیم، مثبت و معنادار اهمال­کاری تحصیلی (21/0=β) را پیش­بینی می‌کند. در نهایت نتایج نشان داد اجتناب تجربه‌ای در رابطه بین جو عاطفی خانواده و اهمال­کاری تحصیلی دارای نقش واسطه­ای می­باشد. بنابراین با بهبود جو عاطفی خانواده و افزایش انعطاف‌پذیری شناختی (کاهش اجتناب تجربه­ای) می­توان تا حدودی اهمال­کاری تحصیلی را کاهش داد.