بررسی آزمایشگاهی اثر مساحت سطح شکاف در بدنه‌ی پایه روی کاهش آبشستگی موضعی پایه پل

نویسندگان

1 فارغ التحصیل کارشناسی ارشد عمران- سازه های هیدرولیکی دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر

2 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 استادیار گروه مهندسی سازه‌های دریایی، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر

4 دانشیار پژوهشکده ی حفاظت خاک و آبخیزداری، تهران

doi
چکیده

      ساخت پایه­های پل در داخل بستر رودخانه­ها غالبا تغییراتی در شکل و مسیر رودخانه­ها ایجاد می­کنند. این تغییرات عکس­العمل­های طبیعی رودخانه را در پی دارد که یکی از آن­ها آبشستگی موضعی در اطراف پایه­ی پل­هاست و می­تواند سالانه خساراتی را به وجود می‌آورد. ازاین‌رو تحقیقات زیادی روی روش‌های کنترل و کاهش آبشستگی انجام‌گرفته است. یکی از روش‌های ارائه‌شده توسط محققان استفاده از شکاف در پایه پل‌هاست. در تحقیق حاضر اثر مساحت سطح شکاف در بدنه­ی پایه روی آبشستگی موضعی اطراف پایه با مقطع مستطیلی به‌صورت آزمایشگاهی مورد بررسی قرارگرفته است. برای این منظور از پایه­های دارای شکاف با مقطع مربعی و به ابعاد متفاوت استفاده گردید. شکاف­ها در سه تراز قرارگیری (نزدیک سطح آب، هم‌تراز بستر و زیر بستر) و در چهار عدد فرود مورد آزمایش قرار گرفت. نتایج نشان داد عمق آبشستگی حداکثر و حجم چاله­ی آبشستگی با تراز قرارگیری شکاف نسبت به بستر و عدد فرود جریان، رابطه­ی مستقیم و با مساحت سطح شکاف، رابطه عکس دارد. بهترین عملکرد شکاف مربوط به شکاف با ابعاد بیشتر و در تراز زیر بستر و در شرایط  کمترین عدد فرود بوده که به میزان ۴/۵۵ درصد عمق آبشستگی را کاهش می دهد.