تحلیل رگبارهای حوضه سد کرخه و استخراج هیتوگراف طرح به روش هاف

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه آب دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

2 دانشیار، گروه آب دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

3 استادیار، گروه آب دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

doi
چکیده

تهیه هیتوگراف طرح در تعیین دقیق ابعاد شبکه‌های زهکش‌های شهری مهم است. یکی از مسائل مهم مرتبط با سیلاب‌ها، انتقال آب ناشی از آن بدون آسیب زدن به تأسیسات، مزارع، مناطق مسکونی و... است. این کار مستلزم تخمین دقیق مقدار سیل و سپس ابعاد مجاری آبروها، پل‌ها، دیواره سیل‌بند، کالورت و ... می‌باشد. هدف این تحقیق، رسم منحنی‌های هاف و هیتوگراف رگبار در شش ایستگاه در حوضه بالادست سد کرخه است. برای رسم منحنی‌های هاف از داده‌های باران‌نگار ثبات در ایستگاه‌های کامیاران، آبدانان، دره‌شهر، آران، کرند و کرمانشاه استفاده شد. برای این منظور، تعداد 1191 رگبار ثبت شده، در فصول مختلف و در 5 کلاس زمانی دسته‌بندی گردید. منحنی‌های هاف با استفاده از اطلاعات مذکور برای هر دسته، در هر فصل، رسم گردید. همچنین، رویدادهای هر دسته در یک فصل مشخص در یک گروه کلی ادغام و منحنی هاف هر کدام رسم گردید. به منظور مقایسه توزیع زمانی بارش ایستگاه‌های مختلف، سه شاخص جدید S، I و Q تعریف گردید که هر کدام به ترتیب، نسبت بارش تجمعی رسیده به‌ترتیب، در 25، 50 و 75 درصد مدت زمان بارش قرائت شده از منحنی هاف 10% به مقدار نظیر در منحنی 50% تعریف گردید. نتایج نشان داد، تقریباً در همه ایستگاه‌ها، مقدار کمیت شاخص S بیشتر از I و هر دو، بیش از شاخص Q بود. در ادامه، برای هر منحنی هاف، هیتوگراف رگبار طرح با استفاده از منحنی احتمال 50% استخراج شد. نتایج این مطالعه در مدیریت آب‌های سطحی در حوضه مورد مطالعه کاربرد دارد.