تأثیر فسفر و آلودگی سرب و روی بر سینتیک استخراج فسفر، سرب و روی قابل‌جذب از یک خاک آهکی در شرایط غرقاب

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 استاد گروه بیوشیمی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

3 دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز

4 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

برای بررسی تأثیر فسفر (P) و آلودگی سرب (Pb) و روی (Zn) بر سینتیک استخراج P، Pb و Zn قابل­جذب از یک خاک آهکی در شرایط غرقاب،آزمایشی به­صورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی و با چهار عامل‌ مدت غرقاب در شش سطح (1/0، 2، 6، 12، 36 و 72 روز)، Zn در دو سطح (0 و 250 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک از منبع ZnSO4.7H2O)، P در دو سطح (0 و 500 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک از منبع Ca(H2PO4)2.H2O) و Pb در دو سطح (0 و 800 میلی­گرم بر کیلوگرم خاک از منبع Pb(NO3)2)و با دو تکرار اجرا شد. در پایان هر یک از زمان­های غرقاب، P، Zn وPb  قابل­استخراج خاک با عصاره­گیر سلطانپور و شواب اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد که مصرف P، Zn و Pb، به­ترتیب سبب افزایش P، Zn و Pb قابل­استخراج خاک گردید. در شرایط بدون کود فسفر، با افزایش مدت غرقاب شدن خاک، P قابل‌استخراج به­طور معناداری افزایش یافت در حالی‌که در شرایط با کود فسفر (500 میلی­گرم P بر کیلوگرم خاک) با افزایش مدت غرقاب شدن خاک، P قابل­استخراج به­طور میانگین 23 درصد کاهش یافت. در هر دو شرایط با و بدون Zn و Pb، با افزایش مدت غرقاب شدن خاک و مصرف کود P، Zn و Pb قابل­استخراج به­طور معناداری کاهش یافت. نتایج نشان داد که در خاک‌های آلوده به Pb یا Zn، مصرف کود P و غرقاب کردن خاک می‌تواند تحرک و زیست‌فراهمی این دو فلز سنگین را کاهش داده و موجب کاهش ورود آن­ها به آب‌ها و گیاهان گردد.