تأثیر فسفر و آلودگی سرب و روی بر سینتیک استخراج فسفر، سرب و روی قابلجذب از یک خاک آهکی در شرایط غرقاب
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
2 استاد گروه بیوشیمی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز
3 دانشجوی دکتری گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
4 دانشیار گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز
doi
چکیده
برای بررسی تأثیر فسفر (P) و آلودگی سرب (Pb) و روی (Zn) بر سینتیک استخراج P، Pb و Zn قابلجذب از یک خاک آهکی در شرایط غرقاب،آزمایشی بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی و با چهار عامل مدت غرقاب در شش سطح (1/0، 2، 6، 12، 36 و 72 روز)، Zn در دو سطح (0 و 250 میلیگرم بر کیلوگرم خاک از منبع ZnSO4.7H2O)، P در دو سطح (0 و 500 میلیگرم بر کیلوگرم خاک از منبع Ca(H2PO4)2.H2O) و Pb در دو سطح (0 و 800 میلیگرم بر کیلوگرم خاک از منبع Pb(NO3)2)و با دو تکرار اجرا شد. در پایان هر یک از زمانهای غرقاب، P، Zn وPb قابلاستخراج خاک با عصارهگیر سلطانپور و شواب اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که مصرف P، Zn و Pb، بهترتیب سبب افزایش P، Zn و Pb قابلاستخراج خاک گردید. در شرایط بدون کود فسفر، با افزایش مدت غرقاب شدن خاک، P قابلاستخراج بهطور معناداری افزایش یافت در حالیکه در شرایط با کود فسفر (500 میلیگرم P بر کیلوگرم خاک) با افزایش مدت غرقاب شدن خاک، P قابلاستخراج بهطور میانگین 23 درصد کاهش یافت. در هر دو شرایط با و بدون Zn و Pb، با افزایش مدت غرقاب شدن خاک و مصرف کود P، Zn و Pb قابلاستخراج بهطور معناداری کاهش یافت. نتایج نشان داد که در خاکهای آلوده به Pb یا Zn، مصرف کود P و غرقاب کردن خاک میتواند تحرک و زیستفراهمی این دو فلز سنگین را کاهش داده و موجب کاهش ورود آنها به آبها و گیاهان گردد.