فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش جهت ارزیابی پاسخ جوانه‌زنی بذور یازده گونه مریم گلی (Salvia sp.) نسبت به پرایمینگ با اسید جیبرلیک و پیش‌سرمادهی طی سال 1396 در مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع ایران به صورت اسپیلیت پلات و در قالب طرح کاملاً تصادفی با 4 تکرار انجام شد. تیمارهای مورد استفاده شامل شاهد، 2 سطح از تیمار پرایمینگ با اسید جیبرلیک 500 میلی­گرم در لیتر (طی 24 و 48 ساعت) و 2 سطح از تیمار پیش‌سرمادهی در دمای 4 درجه سانتی­گراد (2 و 4 هفته) بود. درصد و سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه­چه، طول ساقه­چه و شاخص بنیه بذر به عنوان صفات فیزیولوژیکی گونه­های موردنظر مطالعه شدند. بر اساس نتایج حاصله، با پرایمینگ بذور به مدت 24 ساعت در اسید جیبرلیک، مقادیر کلیه صفات مورد بررسی از آنها نسبت به شاهد افزایش دارای معنی­داری بود؛ اما استفاده از این تیمار به مدت 48 ساعت سبب تغییر معنی­داری در صفات فوق نسبت به شاهد نگردید. از سوی دیگر، پیش‌سرمادهی بذور به مدت 2 هفته نیز سبب افزایش معنی­دار صفات فوق نسبت به شاهد شد؛ در حالی که صفات مذکور با اعمال تیمار پیش‌سرمادهی به مدت 4 هفته نسبت به شاهد، اختلاف معنی­داری به لحاظ آماری با یکدیگر پیدا نکردند. نتایج فوق­الذکر نشان می­دهند با وجود آن که خواب فیزیولوژیکی بذور از طریق القاء جوانه‌زنی با کمک اسید جیبرلیک به عنوان یک تنظیم­کننده رشد گیاهی می­تواند قابل شکست باشد، اما اثر سوزانندگی حاصل از تماس اسید با جنین بذور طی مدت زمان طولانی می­تواند خصوصیات جوانه‌زنی بذور را کاهش دهد. همچنین با وجود آن که پیش‌سرمادهی بذور به دلیل ایجاد تغییر در نسبتِ هورمون­های درونی و افزایش غلظت جیبرلین می­تواند سبب افزایش خصوصیات جوانه‌زنی بذور گردد، اما اگر بذور بیش از حد در معرض پیش‌سرمادهی قرار گیرند، جوانه‌زنی آنها به دلیل اثر منفی پیش‌سرمادهی بر فعالیت آنزیم­ها و متعاقباً کم شدن فعالیت­های متابولیسمی و بیوسنتزی مورد نیاز برای جوانه‌زنی، رخ نخواهد داد.