ارزیابی کارایی روشهای مختلف ایستاسازی دادهها با استفاده از مدلهای خانواده ARIMA
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان
2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان
3 دانشیار گروه مهندسی منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی
doi
چکیده
پیشبینی عمق بارندگی در مدیریت منابع آب هر منطقه از اهمیت بالایی برخوردار است. مدلهای سریهای زمانی خانواده ARIMA کاربرد گستردهای در این زمینه دارند. هدف اصلی این مطالعه پیشبینی بارندگی ماهانه با استفاده از بهترین روش ایستاسازی سری زمانی و مناسبترین مدل خانواده ARIMA است. در این مطالعه، از دادههای ایستگاه همدید اردبیل استفاده شد. در گام اول، بخشهای روند و تغییرات فصلی دادههای بارندگی ماهانه از سال 1990 تا 2016 با استفاده از روشهای مختلف حذف شد و در گام دوم، کارایی مدلهای مختلف خانواده ARIMA در پیشبینی بارندگی ماهانه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که روش ایستاسازی با استفاده از میانگین متحرک مرکزی مرتبه 12 و میانگین فصلی بهترتیب، برای حذف روند و تغییرات فصلی (بهدلیل ایجاد بالاترین مقدار ضریب همبستگی (8/0=r)) بهترین روش ایستاسازی بوده و مدل 12(0،0،1)(1،0،1)SARIMA با بیشترین ضریب همبستگی (8/0=r) و کمترین معیار آکائیک (74/191=AIC) مناسبترین مدل پیشبینی بارندگی ماهانه در ایستگاه مورد مطالعه است. در نهایت، بارندگی ماهانه 3 سال آینده (2017 تا 2019) با استفاده از روش ایستاسازی و مدل منتخب پیشبینی گردید. نتایج نشان داد که روند بارندگی ایستگاه همدید اردبیل در سه سال آینده بهصورت کاهشی خواهد بود.