پهنه‌بندی آسیب‌پذیری آبخوان دشت سلماس با مدل سینتکس و سیستم اطلاعات جغرافیایی

نویسندگان

1 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد گروه علوم و مهندسی آب، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
چکیده

ارزیابی آسیب­پذیری منابع آب زیرزمینی می­تواند ابزاری موثر جهت اخذ تصمیم­های مدیریتی در نظر گرفته شود. در تحقیق حاضر، از مدل سینتکس (SINTACS) و سیستم اطلاعات جغرافیائی (GIS) برای ارزیابی آسیب­پذیری آبخوان دشت سلماس استفاده گردید. این مدل از هفت پارامتر موثر بر انتقال آلودگی به آبخوان شامل عمق سطح ایستابی، نفوذ موثر یا تغذیه خالص آبخوان، محیط غیراشباع، نوع خاک، محیط آبخوان، هدایت هیدرولیکی و شیب یا توپوگرافی تشکیل شده است. نقشه پهنه­بندی آسیب­پذیری، سه پهنه عمده آسیب­پذیری کم (شاخص آسیب­پذیری 114-82)، آسیب­پذیری متوسط (شاخص آسیب­پذیری 146-114) و آسیب­پذیری زیاد (شاخص آسیب­پذیری 178-146) را نشان داد. حدود 47/31 درصد از مساحت منطقه مورد مطالعه از آسیب­پذیری کم، حدود 42/53 درصد از آسیب­پذیری متوسط و حدود 11/15 درصد از آسیب­پذیری زیاد برخوردار می­باشد. میزان تاثیر­گذاری هر کدام از پارامتر­ها در آلوده­سازی آبخوان با تحلیل حساسیت به روش حذف پارامتر و روش تک پارامتری، مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج هر دو تحلیل نشان داد مهم­ترین پارامتر­های تاثیر­گذار بر شاخص آسیب­پذیری محدوده دشت سلماس محیط غیراشباع و عمق سطح ایستابی هستند.