واکاوی استرداد مال در مرحله تحقیقات مقدماتی و دادسرا
نویسندگان
1 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، واحد ساری، دانشگاه آزاد اسلامی، ساری، ایران.
2 گروه حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
3 گروه حقوق کیفری و جرمشناسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران.
doi
10.22034/ejs.2025.549659.2127چکیده
زمینه و هدف: زمینه و هدف از تحقیق حاضر، بررسی چالشها و راهکارهای قانونی و عملی استرداد مال در مرحله تحقیقات مقدماتی و دادسر است. مواد و روشها: این تحقیق از نوع نظری بوده و به روش توصیفی – تحلیلی صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بیطرفی و اصالت اثر رعایت شده است. یافتهها: برای جرایمی مانند خیانت در امانت که قانون صراحتاً به رد مال اشاره نکرده، میتوان با استناد به ماده ۱۴۸ آیین دادرسی کیفری و ماده ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی، رویهای نوین ایجاد کرد. این رویه به قضات اجازه میدهد علاوه بر مجازات اصلی، حکم به رد عین مال کشف شده را نیز صادر کنند. نتیجه: خلاء قانونی در رد مال در جرایم مالی، بزه دیدگان را به دعاوی حقوقی طولانی وادار میکند. برای رفع این چالش، قضات میتوانند با استناد به ماده ۱۴۸ آیین دادرسی کیفری و ماده ۲۱۵ قانون مجازات اسلامی، حکم به رد عین مال کشف شده را صادر کنند تا زمان و پیچیدگی دادرسی کاهش یابد. البته، این حکم فقط شامل عین مال است و شامل رد مثل یا قیمت نمیشود مگر با قانون جدید.