فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به­منظور مطالعه خصوصیات جوانه‌زنی بذرهای گندم رقم چمران حاصله از پایه­های مادری تیمار شده با سطوح مختلف نیتروژن و محلول­پاشی سیتوکینین تحت تأثیر تنش گرمای انتهای فصل، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملأ تصادفی با چهار تکرار در آزمایشگاه تکنولوژی بذر دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل کاربرد مقادیر صفر، 75، 150 و 225 کیلوگرم نیتروژن در هکتار و سه سطح محلول­پاشی هورمون سیتوکینین (صفر، 50 و 100 میکرومولار) روی گیاه مادری که در دو تاریخ کشت (تاریخ کاشت بهینه و تاریخ کاشت با تأخیرکه جهت مواجه شدن گیاه با تنش گرمای انتهای فصل) بودند. نتایج نشان داد که اثرات ساده کود نیتروژن بر تمامی صفات به استثنای وزن خشک ساقه­چه و ریشه­چه، شاخص وزنی قدرت، کارایی و کسر ذخایر بذر و وزن هزار دانه، دارای اثر معنی­دار بود؛ در حالی که اثر تاریخ کشت بر تمامی خصوصیات جوانه‌زنی (به استثنای وزن خشک ساقه­چه) معنی­دار بود. اثر محلول­پاشی سطوح مختلف هورمون سیتوکینین بر گیاه مادری، تنها بر درصد و یکنواختی جوانه‌زنی، زمان لازم برای 90 درصد جوانه‌زنی، شاخص طولی قدرت و تحرک ذخایر بذر و وزن هزار دانه اثر معنی­دار نشان داد. نتایج اثرات متقابل نشان داد که تیمار مصرف نیتروژن در تاریخ کشت دیر هنگام (تنش) بیشترین سرعت جوانه‌زنی (0/30 جوانه در روز) را داشت. بیشترین تحرک (1/6 میلی­گرم در میلی‌گرم) و شاخص قدرت بذر (17/19) از تیمار سطوح بالای نیتروژن و سیتوکینین حاصل شد. اثرات سه­گانه کود نیتروژن، هورمون سیتوکینین و تاریخ کاشت نیز نشان داد، بیشترین درصد جوانه‌زنی (100 درصد) گندم در تاریخ کشت توصیه شده و سطوح بالای سیتوکینین و نیتروژن و کمترین مقدار آن (66 درصد) از تاریخ کاشت دیر هنگام (تنش)، 150 کیلوگرم نیتروژن و عدم کاربرد سیتوکینین به دست آمد. به طور کلی هورمون سیتوکینین مقاومت به تنش گرمای انتهای فصل گندم و درصد جوانه‌زنی بذر تولیدی را افزایش داد.