تحلیل وقوع روزهای عادی و یخبندان با روش زنجیره مارکف مرتبه اول (مطالعه موردی: ایستگاههای همدید همدان و ملایر)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته مهندسی منابع آب، گروه مهندسی علوم آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
2 استاد مهندسی منابع آب، گروه مهندسی علوم آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان
doi
چکیده
در این مطالعه احتمالات پیشامدهای متوالی روزهای عادی و یخبندان برای ایستگاههای همدید همدان و ملایر، با استفاده از زنجیره مارکف مرتبه اول دو حالته مورد تحلیل قرار گرفت. بدینمنظور، از آمار کمینه دمای روزانه ماههای اکتبر تا مارس سالهای 2000 تا 2014 استفاده شد. دادهها بر اساس ماتریس شمارش تغییر حالت روزهای یخبندان و عادی مرتب شده و احتمال مربوطه با توجه به روش درستنمایی بیشینه محاسبه گردید. احتمال ساده و تداوم روزهای یخبندان و عادی، محاسبه شد. نتایج نشان داد که ایستگاههای همدان و ملایر، بهترتیب تعداد 860 و 1199 دو روز عادی متوالی و تعداد 235 و 246 روز عادی بعد وقوع یخبندان را بهخود اختصاص دادهاند. بر همین اساس، روزهای یخبندان بعد از روز عادی در این ایستگاهها بهترتیب 235 و 246 بودند. همچنین تعداد یخبندانهای متوالی دو روزه در ایستگاههای مذکور بهترتیب 1400 و 1039 روز بود. درصد احتمال وقوع دوره یخبندان متوالی ایستگاههای همدان و ملایر بهطور میانگین بهترتیب 06/81 و 73/76 بوده است. درصد احتمال وقوع روزهای یخبندان در این ایستگاهها بهطور میانگین 11/60 و 99/46 بوده است. همچنین درصد احتمال تداوم پیدرپی یخبندان 2 تا 5 روزه نشان داد که مقدار متوسط این احتمال در ایستگاه همدان بهترتیب، برابر با 9/50، 73/43، 67/37 و 78/32 و در ایستگاه ملایر بهترتیب، برابر با 82/37، 72/30، 25/25 و 99/20 بوده است. از آنجایی که دماهای پایین تاثیرات مخربی بر تولیدات کشاورزی دارند، از این نتایج جهت پیشبینی و جلوگیری از خسارات احتمالی میتوان استفاده کرد.