مقاله پژوهشی: تحلیل الگوهای ارزیابی و ارائه چارچوب مفهومی تصمیم‌گیری در سازمان‌های دفاعی

نویسندگان

1 رئیس مرکز آینده‌پژوهی مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی

2 پژوهشگر گروه آینده‌اندیشی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور

3 دانشجوی دکتری مدیریت دانشگاه آزاد قزوین

doi
چکیده

فضای تصمیم­‌گیری دفاعی دارای مشخصه‏‌های منحصربه‌فردی است که فرایند تصمیم‏‌سازی و تصمیم‏‌گیری آن دارای ماهیت متفاوتی می­‌باشد. معادلات حاکم با ماهیتی غیرخطی، پیچیدگی، ابهام، تعدد و تنوع متغیرهای تصمیم و تغییرات محیطی سریع، ضرورت‏‌هایی را به الگوهای سیاست‌گذاری، تصمیم‏‌گیری و ارزیابی (یا به‌بیان دیگر بازخوردگیری سیاستی و تصمیم) تحمیل می­‌کند. در این بین، ارزیابی سیاستی و تصمیم چنان اهمیت دارد که برخی صاحب‌نظران درجه اهمیت آن­ را همسنگ تصمیم‏‌گیری دانسته­‌اند. در این پژوهش، افزون بر پرداختن به مفهوم عام تصمیم‏‌گیری و مؤلفه‏‌های آن، علل شکست تصمیم‏‌ها و الگوهای ارزیابی تصمیم، چارچوب مفهومی بازخوردگیری مؤثر در سازمان­‌های دفاعی نیز ارائه می‏‌گردد. برای ارائه چارچوب مفهومی از روش آمیخته و استفاده از پانل خبرگان (با حضور 12 نفر از خبرگان و تصمیم‌­گیران حوزه‌‏های سیاستگذاری و مدیریت دفاعی) بهره‌­گیری شده است. یافته­‌های تحقیق نشان می‌دهد که انگاره حاکم بر این چارچوب بایستی، رویکرد آینده‌­پژوهی در مدیریت فرایند بازخوردگیری در محیطی با ویژگی­‌های متلاطم، پیچیده، چندلایه و توأم با عدم‌اطمینان همراه با رویکردی آفندی باشد. بر این اساس رویکرد تحلیل سناریویی به­‌عنوان گزینه مطلوب که حاکم بر چارچوب مفهومی ارزیابی (بازخورد) محیط دفاعی باشد، برگزیده شد.