بررسی آسیبپذیری آبخوان شهرستان بابل با کمک مدل دراستیک اصلاح شده و سامانه اطلاعات جغرافیایی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده مهندسی زراعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
doi
چکیده
بهترین روش جلوگیری از آلودگی آبهای زیرزمینی، شناسایی منابع آلودهکننده، مناطق آسیبپذیر و اتخاذ سیاستهای مدیریتی مناسب است. هدف از این پژوهش، تهیه نقشه آسیبپذیری در منطقه شهری و زمینهای شالیزاری شهرستان بابل و ارایه راهکارهای مدیریتی است. به این منظور آبخوان این شهرستان با کمک مدل دراستیک مورد ارزیابی قرار گرفت. پارامترهای مورد نیاز برای سامانه هیدرولوژیکی تهیه گردید و سپس بهمنظور اعمال اثرات بافت شهری و زمینهای شالیزاری، برخی از پارامترهای مدل دراستیک اصلاح و همچنین وزن و رتبهدهی به پارامترها، بر اساس شرایط حاکم بر منطقه تعدیل شد.با در نظر گرفتن ویژگیهای اصلی منطقه مورد مطالعه (بافت شهری و زمینهای شالیزاری) شاخص دراستیک محاسبه شد که درجه آسیبپذیری آبخوان شهرستان بابل در محدوده 127 تا 174 قرار گرفت. وجود زمینهای شالیزاری در اطرف شهرستان و همچنین آزاد بودن آبخوان در مناطق شالیزاری، آسیبپذیری آبخوان مناطق حاشیهای را افزایش داده است. بافت شهری، وجود چاههای دفع فاضلاب شهری متعدد و نبود سامانه متمرکز جمعآوری فاضلاب، شرایط را برای نشت مواد آلاینده به آبخوان فراهم کرده است و این موضوع باعث قرار گیری منطقه شهری بهعنوان منطقهای با آسیبپذیری متوسط شده است. توصیه میشود با بهکارگیری راهکارهای مدیریتی همچون سامانه متمرکز جمعآوری فاضلاب و کاهش مصرف نهادههای کشاورزی در زمینهای شالیزاری، از ادامه آسیبرسانی به آبخوان شهرستان بابل جلوگیری شود.