اثر پتانسیل آب و زوال بر برخی شاخصهای جوانهزنی و بیوشیمیایی بذرکتان روغنی رقم نرمن(Linum usitatissimum Var. Norman) دردماهای مختلف
نویسندگان
1 دانشگاه یاسوج
2 دانشگاه یاسوج
3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
4 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه یاسوج
doi
10.22034/ijsst.2019.123144.1225چکیده
جوانهزنی از حساسترین مراحل زندگی گیاه میباشد که تحت تأثیر عوامل مختلف محیطی از جمله دما و رطوبت قرار دارد.از آنجا که آزمون جوانهزنی استاندارد بذر به تنهایی نمیتواند توصیف دقیقی از سبز شدن گیاهچه در شرایط مزرعه باشد، از آزمونهای بنیه بذر مانند آزمون پیری تسریع شده (زوال بذر) استفاده میگردد. در این پژوهش شاخصهای جوانهزنی و بیوشیمیایی بذر کتان روغنی رقم نرمن (Linum usitatissimum Var. Norman) در پتانسیلهای رطوبتی صفر، 2/0-، 4/0-، 6/0-، 8/0-، 1- و 2/1- مگاپاسکال در دماهای 10، 15، 20، 25، 30 و 35 درجه سانتیگراد تحت شرایط پیری تسریع شده ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که شاخصهای درصد و سرعت جوانهزنی و شاخص بنیه گیاهچه در بذرهای زوال یافته و بدون زوال به ترتیب با افزایش دما تا 20 و 25 درجه سانتیگراد روند افزایشی و سپس تا دمای 35 درجه سانتیگراد روند کاهشی داشتند و با کاهش پتانسیل آب و در شرایط زوال، پایینترین حد خود را در هر دما نشان داد. میزان پروتئین محلول، فعالیت آنزیم کاتالاز و محتوی پرولین بذر نیز با کاهش پتانسیل آب و اعمال پیری تسریع شده در هر دما افزایش یافت. همچنین در حالیکه با افزایش دما میزان پروتئین و فعالیت آنزیم کاتالاز بذر افزایش یافت؛ محتوی پرولین بذر روند کاهشی داشت. نتایج این پژوهش نشان داد گیاه کتان روغنی در ابتدای مسیر جوانهزنی در شرایط مساعد دمایی گیاهی متحمل به کم آبی و در شرایط بدون تنش اسمزی، گیاهی متحمل در برابر دماهای بالا و پایین میباشد.