فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقالۀ حاضر با هدف بررسی سازگاری پرووننس‌های کاج جنگلی در منطقۀ ارتفاعی میان‌بند ساری (منطقۀ جنگلی لاجیم) تدوین شد. این بررسی طی سال‌های 1369 تا 1384 و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 4 تیمار کاج جنگلی از  مبادی مختلف و در سه تکرار به اجرا در آمد. پرووننس‌های مختلف کاج جنگلی آزمایش‌شده، شامل تیمار اول از مبدأ اوکراین، تیمار دوم از مبدأ ترکیه، تیمار سوم از مبدأ اسپانیا و تیمار چهارم از مبدأ فرانسه هستند. بذرهای کاج جنگلی از مبدأهای ذکرشده جمع‌آوری و در نهالستان لاجیم سبز شد. در هر قطعه، 100 اصله نهال گلدانی دو ساله به فاصلۀ 2×2 متر کاشته شد. عملیات به‌زراعی مانند سله‌شکنی،  وجین و حذف علف‌های هرز، و نیز اندازه‌گیری‌های کمی و کیفی هرساله تا پایان مدت اجرای طرح انجام پذیرفت. تجزیه‌وتحلیل نتایج پانزده سالۀ طرح مشخص کرد که از نظر زنده‌مانی، کاج جنگلی مبدأ ترکیه با داشتن 68/81 درصد پایه‌های موجود، بیشترین و کاج جنگلی با مبدأ اسپانیا با داشتن 33/60 درصد، کمترین زنده‌مانی را در منطقۀ لاجیم دارند. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات کمی پرووننس‌های مختلف نشان داد که کاج جنگلی با مبدأ اوکراین از جهت رویش قطری و ارتفاعی با داشتن میانگین قطر برابرسینۀ 43/12 سانتی‌متر و متوسط ارتفاع 72/7 متر، بهترین کمیت رویشی را دارد. همچنین نتایج کیفی نهالکاری‌ها با توجه به عامل‌های سلامت، شادابی و تقارن تاج و کیفیت تنه نشان داد که کاج جنگلی مبدأ اوکراین با داشتن 78 درصد درختان زنده، در گروه‌های کیفی خوب و عالی بیشترین رتبه را در بین پرووننس‌های آزمایش‌شدۀ کاج جنگلی در منطقۀ لاجیم دارد و به‌منظور احیای اراضی مخروبه و برخی پارک‌های دارای شرایط اکولوژیکی مشابه محل تحقیق و نواحی سرد و مرتفع جنگلی، در صورتی‌که امکان به‌کارگیری گونه‌های پهن‌برگ بومی وجود نداشته باشد، در حد محدود می‌توان آن را توصیه کرد.