تأثیر پیتر برگر در رویکردهای جامعه‌شناسی‌دین در زمان‌ معاصر

نویسندگان

1 کارشناس ارشد ادیان و عرفان تطبیقی دانشگاه کاشان

2 پژوهشگر مؤسسۀ عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ‏ریزی

3 استادیار گروه ادیان و عرفان دانشگاه کاشان

doi
10.22059/jrm.2014.53311
چکیده

پیتر برگر (1929) جامعه‌شناسی است که سالیان بسیار از چشم‌انداز جامعه‌شناختی و الهیاتی به بررسی دین پرداخته و منشأ ‌تأثیرات بسیاری در جامعه‌شناسی دین بوده است. برگر از پیشگامان گسترش نظریۀ عرفی‌شدن و موثرترین آن‏هاست و اندیشه‌هایش در این باب همچنان مورد استفادۀ بسیار طرفداران این ایده است؛ گرچه تعدیل و تغییر موضعش دربارۀ عرفی‌شدن نیز - به دلیل اهمیت جایگاهش- ‌تأثیر بسزایی در افول این جریان گذاشته است. از طرفی، وی با گسترش دیدگاهش دربارۀ تکثر در جهان مدرن، بر دیدگاه‌های نوین در جامعه‌شناسی دین، ‌تأثیرگذار بوده است. اندیشه‌های برگر دربارۀ جهان نمادین نیز امروزه به‏طور گسترده‌ای توسط مفسران متون مقدس و جامعه‌شناسان دین مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این مقاله سعی شده است با استناد به منابع اصلی و تطبیق داده‌ها، جایگاه اندیشه‌ها و نقش پیتر برگر در قالب چهار مبحث، جریان عرفی‌شدن، افول جریان عرفی‌شدن، مبحث کثر‌ت‌گرایی و رهیافت نمادین به دین،  بررسی شود.