فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در حال حاضر، مرحله جدیدی از توسعه شهری با عنوان ایجاد شهر هوشمند مبتنی بر فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی در کشورهای مختلف موردتوجه قرار گرفته است و شهرها به‌طور فزاینده‌ای به‌عنوان هوشمند نام‌گذاری می‌شوند. بااین‌حال، هیچ تعریف دقیقی وجود ندارد که معیارهایی برای در نظر گرفتن یک شهر به‌عنوان هوشمند تعیین کند. مجموعه‌ای از معیارهای موجود، نسبتاً مبهم بوده و دارای اولویت‌های مختلفی هستند که بسته به منطقه است. تحولات اجتماعی و اقتصادی کشورها شرایط جدیدی را از لحاظ مدیریت شهرها، به‌خصوص در ابعاد اجتماعی و حکومتی ایجاد می‌کند. مطالعات و تجارب جهانی نشان می‌دهد، در کلان‌شهرهای امروز که با مسائل پیچیده و گسترده‌ای در ارتباط با برنامه‌ریزی و مدیریت توسعه شهری مواجه هستند، لازم است با ایجاد فضای تعاملی میان شهروندان و ابزارهای پیشرفته فناوری اطلاعات و ارتباطات، راه‌حل‌های هوشمندانه را شناسایی و مدیریت نمود. براین‌اساس، توسعه شهر هوشمند، یک مفهوم چندبعدی است. در این مقاله طرح‌های مطرح‌شده در راستای ایجاد شهرهای هوشمند در شهرهای آمستردام، بارسلون، بوستون، شیکاگو و نیویورک ارائه و تحلیل و سپس با جمع‌بندی این مؤلفه‌ها مدل مفهومی بومی‌سازی شده در ایران ارائه شده است. با توجه به ماهیت موضوع، رویکرد حاکم بر این پژوهش روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و به لحاظ هدف در دسته تحقیقات کاربردی قرار دارد. به‌منظور گردآوری داده‌ها و اطلاعات موردنیاز از روش کتابخانه‌ای، میدانی و پیمایشی استفاده شده و جهت جمع‌آوری داده‌های میدانی از پرسشنامه‌ای که توسط محقق طراحی شده با توجه به فرضیه تحقیق بهره گرفته شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل تعدادی از افراد شهر تبریز بوده که با توجه به روش کوکران به تعیین حجم نمونه اقدام گردید که این امر به‌صورت تصادفی بوده و نیز در تدوین برنامه اندازه‌گیری به‌صورت مرتبه ترتیبی است و برای پایایی اندازه‌گیری از روش ضریب آلفای کرونباخ استفاده گردیده است؛ بنابراین داده‌های حاصل از پرسشنامه به‌صورت آمار توصیفی (فراوانی، در مد، میانگین، جدول و نمودار) و آمار استنباطی (آزمون کای اسکوار و ضریب همبستگی پیرسون) در نرم‌افزار Spss و Amos بررسی و تحلیل گردیده است و همچنین از مدل تراکم گرتل نیز برای بررسی محورهای شهر هوشمند استفاده شده است. حجم نمونه از طریق روش کوکران 150 نفر می‌باشد. در تدوین پرسشنامه از مقیاس لیکرت استفاده گردید و پایایی روش تحقیق با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 905/0 می‌باشد که پایایی سؤالات تأیید می‌گردد. مؤلفه‌های هوشمندسازی خدمات شهری بین 150 نفر توزیع و جهت تحلیل جمع‌آوری گردید. مؤلفه‌های شهر هوشمند و رابطه آن با خدمات شهری مورد ارزیابی قرار گرفته که در این راستا مؤلفه‌ها به ترتیب زیر اولویت‌بندی شدند: تکنولوژی، کیفیت محیط و زندگی، برنامه‌ریزی شهری، محیط‌زیست و پایداری و انرژی، حمل‌ونقل، اقتصاد، حکمرانی، همبستگی اجتماعی.