فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور تعیین دماهای کاردینال در پرایمینگ مختلف بذر دو رقم عدس (رباط و کالپوش) دماهای ثابت 0، 5، 10، 15، 20، 25، 30 و 35 درجه‌سانتی‌گراد به‌صورت آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی با چهار تکرار انجام شد. تیمار‌های پرایمینگ شامل: شاهد (عدم‌پرایمینگ)، جیبرلیک‌اسید (C19H22O6) 100 میلی‌گرم در لیتر، نیترات‌پتاسیم (KNO3) 500 میلی‌گرم در لیتر، سولفات‌روی (ZnSO4) 100 میلی‌گرم در لیتر، محلول آبنوش بذر دایان چهار میلی‌لیتر در لیتر و هیدروپرایمینگ بودند. درصد جوانه‌زنی ‌تجمعی و نرخ 50 درصد جوانه‌زنی و نمودارهای دماهای کاردینال جوانه‌زنی بذور براساس سه مدل رگرسیونی دو‌تکه‌ای، چند‌جمله‌ای‌ درجه‌‌دوم و دندانه‌ای ترسیم شد. نتایج نشان داد که درصد جوانه‌زنی ‌تجمعی و نرخ 50 درصد جوانه‌زنی تحت تاثیر معنی‌دار پرایمینگ، رقم، زمان پرایمینگ، پرایمینگ در رقم و پرایمینگ در زمان قرار گرفت. بیشترین درصد جوانه‌زنی ‌تجمعی در برهمکنش رقم رباط در دمای 10 درجه‌سانتی‌گراد حاصل شد. بیشترین نرخ 50 درصد جوانه‌زنی در برهمکنش رقم کالپوش و جیبرلیک‌اسید به‌دست آمد. در بین مدل‌‌ها، مدل دندانه‌ای از ضریب همبستگی بالاتری در تیمارهای پرایمینگ برخوردار بود. طبق این مدل دمای پایه، دمای مطلوب تحتانی، مطلوب فوقانی و بیشینه برای رقم رباط به ترتیب 46/0، 82/23، 50/30 و 98/36 و برای رقم کالپوش 44/1، 46/23، 30/30 و 87/36 درجه‌سانتی‌گراد بود. به‌طور‌کلی می‌توان عنوان کرد که رقم رباط نسبت به رقم کالپوش سرمادوست‌‌تر و از دما‌ی پایه‌ی پایین‌تر و رقم رباط از بنیه بذر بالاتر برخوردار است. درنهایت ترکیب‌های مختلف پرایمینگ توانستند دماهای کاردینال هر دو رقم را کاهش داده و باعث افزایش توانایی جوانه‌زنی آن‌ها در دماهای پایین‌تر شوند.