سیاست عملی و فنون حکمرانی امام علی(ع) مطالعه موردی حکومت‌مندی در نامه‌های نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی، مشهد.

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی، مشهد.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه فردوسی، مشهد.

doi
10.22084/nahj.2017.7885.1392
چکیده

سیاست از دو بخش نظری و عملی تشکیل شده­ است. در بخش نظری مبانی، مفاهیم، اهداف و روش­ها و در بخش عملی شیوۀ اجرا و طراحی و برنامه‌ریزی مورد تأکید است. حکومت‌مندی به معنای فکر کردن در باب نهادهای حکومتی هر دو جنبه را مورد تأکید قرار می‏دهد. این مقاله می‏­کوشد با تفسیر نامه‌های نهج‌البلاغه به تبیین موضوع حکومت‌مندی از زاویۀ دید امام علی(ع) بپردازد. علی(ع) نامه­ها را زمانی نوشته است که در رأس هرم حاکمیت قرار داشته و بر همین اساس با توجه به آرمان‌ها و اهداف حکومت اسلامی، فنونی عملی جهت تدبیر عرصۀ عمومی به وجود آورده است. در این پژوهش حکومت‌مندی را با سه شاخص فنون آرمانی، جایگاهی و غیریت­ساز مورد بررسی قرار داده­ایم تا نشان دهیم که در مناسبات قدرت و شبکۀ جایگاه­های سیاسی، امام(ع) چه رویه­های نهادی و عقلانی جهت حل مسائل پیشنهاد داده­است. نتیجۀ پژوهش نشان داد که شیوۀ حکمرانی امام(ع) دارای فنون، نهادها و رویه‌هایی است که از آن می‏توان به‌عنوان حکومت‌مندی بهره برد.