فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جستار حاضر می­کوشد که با رویکردی شناختی و با تکیه بر روش وصفی ـ تحلیلی شبکۀ شعاعی معنای فعل «دیدن» را در بافت زبانی ـ گفتاری سخنان امیرالمؤمنین (ع) براساس نظریۀ معناشناسی شناختی قالبیِ فیلمور، بررسی و تحلیل نماید. فعل دیدن از جمله افعالی است که بر پایۀ شناخت و معرفت انسان حوزۀ معنایی گسترده­ای را به خود اختصاص داده است. معنای محوری و اصلی «دیدن»، دیدن با چشم به­عنوان اندام­ جسمانی انسان است؛ اما فعل مذکور، در ترکیب­های هم­نشینیِ متفاوتی می­تواند گسترۀ معنایی خود را وسعت ­دهد و بر دیدن درونی و غیرمادی مانند فهمیدن و باورداشتن نیز دلالت ­کند. ازین رو، کوشیده­ایم بسط معنایی فعل «دیدن» را در گفتار امام (ع) بررسی کنیم. طبق دیدگاه شبکۀ شعاعی، هر واژه، دارای یک معنای مرکزیِ محسوس است که بر حسب موقعیتش در بافت­های مختلف زبانی ـ گفتاری، معانی حاشیه­ای جدیدِ انتزاعی را به وجود می­آورد. قالب­های معنایی فعل «دیدن» در خطبه­های بررسی­شده عبارتند از: دیداری ـ ادراکی، فهمیدن، پنداشتن، دانستن، باورداشتن، یافتن، درک­کردن و تصمیم­گرفتن؛ البته در برخی از نمونه­ها، فعل «رأی» در دو قالب معناییِ متفاوت، در کنار یکدیگر، به­کار رفته است. با این وجود در ترجمه­های دشتی، جعفری و شهیدی به این نکته توجه کافی نشده است.