فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بناهای معماری از جمله سرمایه‌های ملی هستند. از این رو لازم است تا حد ممکن، عمر مفید بالایی داشته باشند. به نظر می‌رسد نادیده گرفتن عمر کوتاه بناهای معاصر از جمله عواملی است که منجر به پدید آمدن مشکلات مهمی در زمینه‌های اقتصادی و زیست‌محیطی، تخریب زودهنگام بناهای معاصر و تولید انبوهی از نخاله‌های ساختمانی شده است. طولانی بودن عمر مفید بناها و ضرورت آن، پس از ورود ایران به دوره تجدد به دست فراموشی سپرده شد؛ حال آنکه ماندگاری معماری در جامعه سنتی ایران، همواره مورد توجه‌ بوده است؛ تا آنجا که در بافت‌های تاریخی ایران، بناهایی وجود دارد که عمر مفید چند صد ساله دارند. در این رابطه، هدف این پژوهش شناخت نقش مصالح بر عمر مفید بناهای پیش از 1300 هجری شمسی است. از منظر روش تحقیق، این تحقیق از نوع کیفی و به روش نظریه زمینه‌ای انجام شده است؛ با رویه‌ای از جزء به کل و استقرایی که مبتنی بر تجزیه و تحلیل داده‌ها است. در مسیر تحقیق، از طریق گردآوری نظام‌مند داده‌ها و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، مطالعات میدانی، مصاحبه با معماران سنتی و تحلیل استقرایی آن، دانشی درباره نقش مصالح در ماندگاری معماری سنتی به‌دست آمده است. بر طبق این مطالعات، ملاحظات مرتبط با مصالح به‌عنوان نتیجه این پژوهش و یکی از عوامل مؤثر بر ماندگاری معماری سنتی ایران قابل طرح است. شناخت نحوه استفاده از مصالح، استفاده از مصالح بوم آورد، استفاده از مصالح متناسب با اقلیم، افزایش مقاومت مصالح، هم‌نشینی صحیح مصالح، کاهش آسیب‌پذیری در برابر عوامل محیطی، شناخت جنس مصالح و انتخاب مصالح متناسب با کارکرد عناصر بنا از جمله ملاحظات مرتبط با مصالح است که بر ماندگاری معماری سنتی ناحیه فلات مرکزی ایران تأثیرگذار است. معماران سنتی با تکیه بر دانش ضمنی به این ملاحظات و الگوهایی که آن‌ها را در بطن خود دارند، درمجموع بناهایی مانا و با عمر مفید بالا ایجاد کرده‌اند. الگوهایی که در طول تاریخ و با تکیه بر خرد جمعی شکل گرفته‌اند و معماری ماندگاری برای ایران به ارمغان آورده‌اند.