تأثیر حاکمیت اراده در صلاحیت بین‌المللی دادگاه‌ها

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشگاه فردوسی مشهد(نویسنده مسئول)

2 دانش اموخته کارشناسی ارشد،گروه حقوق دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.29252/lawresearch.22.87.303
چکیده

امروزه توافق بر انتخاب دادگاه به عنوان یکی از شروط رایج در قراردادهای تجاری بین‌المللی اهمیت ویژه‌ای دارد. با این حال به دلیل عدم موضع‌گیری برخی نظام‌های حقوقی در مورد اعتبار چنین شرطی چالش‌ها و ابهاماتی در این خصوص مشاهده می‌شود. یکی از مهمترین ابهامات در این خصوص تعارض اینگونه توافقات با اصل حاکمیت دولتها و همچنین مفهوم نظم عمومی است. این نوشتار ضمن تبیین مفهوم توافق بر انتخاب دادگاه و همچنین بررسی برخی کنوانسیون‌ها و مقررات کشورها به این نتیجه می‌رسد که نه تنها توافق بر انتخاب دادگاه به پشتوانه اصل حاکمیت اراده قابل پذیرش است بلکه با تغییر مبنای فلسفی قواعد صلاحیت بین‌المللی دادگاه این توافق خدشه‌ای بر حاکمیت دولتها نیز وارد نمی‌سازد. همچنین در همه موارد موضوع صلاحیت بین‌المللی دادگاهها مرتبط با نظم عمومی نبوده که توافق برخلاف آن، غیرمعتبر تلقی شود. رویکرد برخی نظام‌‎های حقوقی و اسناد بین‌المللی مرتبط با این موضوع نیز این نتیجه را تأیید می‌نماید.