فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کاهش آسیب پذیری کاربری­های شهری جهت تقلیل میزان خسارات، از مهم­ترین اهدافی است که امروزه برنامه­ریزان و مدیران شهری درصدد اجرای آن می­باشند که این مهم با بهره­گیری از رویکردهای جدید مدیریت بحران از قبیل پدافند غیرعامل، قابل دستیابی می­باشد و می­تواند در ایجاد محیط ایمن در شهرها مؤثر واقع شود. نقشه خطر سیل شهری ابزار جدیدی است که می­تواند در تعیین مکان­های توسعه استفاده شود تا از ریسک پذیری مردم و خسارت کاربری­ها بکاهد. این نقشه­ها وضعیت مناطق مسکونی و دیگر کاربری­ها را نسبت به سیل نشان می‌دهند و بیان می­کنند که در قسمت­هایی که آسیب­پذیری درجه بالایی دارد، باید عملیات کنترل سیلاب و سامانه­های هشدار دهنده سیلاب در نظر گرفته شوند.  در این تحقیق، سطوح سیل گیر در دوره بازگشت­های 2، 5، 25، 50، 100 200 و 500  ساله در بازه‌ای به طول 8/5 کیلومتر از بستر رودخانه دز در محدوده مرکزی شهرستان دزفول با استفاده از مدل HEC-RAS و نرم‌افزار ArcGIS تهیه گردید به این منظور از نقشه­های رقومی با دقت 10 متر، آمار دبی ایستگاه  هیدرومتری سد تنظیمی دزفول و ویژگی­های مورفولوژی رودخانه، در محدوده مطالعاتی استفاده شد.  از آنجا که حریم رودخانه دز، پهنه سیل­گیر سیلاب با دوره بازگشت 25 ساله است، نتایج نشان داد که بیشترین عمق و سرعت آب در زمان سیلاب با دوره بازگشت 25 سال به ترتیبm  47/19 وm/s  43/7 می‌باشد از طرفی به ازای دوره بازگشت‌های 2، 5، 25، 50، 100، 200 و 500 ساله، به ترتیب 6/65، 3/106، 1/154، 1/168، 6/180، 4/192 و 208 هکتار زیر پوشش سیل قرار می­گیرد که با توجه به وجود مناطق مسکونی و کاربری‌های تفرجگاهی در حاشیه رودخانه، لازم است در قسمت­هایی که آسیب پذیری بیشتری پیش­بینی می­شود، برای عملیات کنترل سیلاب و سامانه­های هشدار دهنده سیل اقدام گردد و به‌منظور رفع تصرف‌های غیر قانونی که در بستر و حریم رودخانه دز صورت گرفته است، اقدام لازم به عمل آید.