نقش چینه سرمایی و پیش تیمار با آرژینین و جیبرلیک اسید روی ویژگی‌های جوانه‌زنی گیاه بومی لاله واژگون گرگانی

نویسندگان

1 گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد. ایران

2 گروه علوم باغبانی و مهندسی فضای سبز دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد. ایران

3 گروه گیاهان زینتی پژوهشکده علوم گیاهی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

4 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان. ایران

5 گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22034/ijsst.2019.114587.1112
چکیده

لاله واژگون گرگانی یکی از گیاهان پیازی بومی ایران بوده که ارزش زینتی و دارویی بالایی دارد. با توجه به این‌که جوانه‌زنی و استقرار این‌گونه کمتر شناخته‌شده در طبیعت با مشکل روبرو هست ازاین‌رو می‌توان بامطالعه بر روی اهلی سازی و تکثیر آن گام مهمی در راستای حفظ و احیای رویشگاه آن برداشت. به این منظور پژوهشی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 5 تیمار پرایمینگ در هفت تکرار در سال 95-94 در آزمایشگاه دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. تیمارهای پرایمینگ شامل آرژینین (5 و 10 میکرومولار)، جیبرلیک اسید (250 و 500 میلی‌گرم در لیتر) و شاهد (بدون پرایم) بود. نتایج نشان داد پرایمینگ بذر با آرژینین و جیبرلیک اسید باعث بهبود ویژگی‌های جوانه‌زنی این‌گونه گردید. آرژینین 5 میکرومولار بیشترین تأثیر را روی درصد و سرعت جوانه‌زنی داشت به‌نحوی‌که درصد و سرعت جوانه‌زنی را به ترتیب 5/1 و 5/2 برابر در مقایسه با شاهد افزایش داد. همچنین روند مراحل جوانه‌زنی با استفاده از بینوکولار مورد ارزیابی به‌صورت تصویری ثبت گردید. بررسی روند رشد رویان با بینوکولار نیز نشان داد رویان بذر این‌گونه دارای پس‌رسی بوده به‌نحوی‌که در طبیعت رویآن‌یک‌سوم اندازه واقعی خود بوده که با دریافت نیاز سرمایی به‌تدریج توسعه پیداکرده و پس از دریافت کامل نیاز سرمایی رویان به‌اندازه نهایی خود می‌رسد.