بررسی تاثیر پارامترهای هیدروکلیماتولوژیکی روی روند در واریانس نوسانات سطح آب با استفاده از تبدیل موجک (مطالعه موردی : دریاچه ارومیه)

نویسندگان

1 استاد گروه آب، دانشکده عمران ، دانشگاه تبریز

2 کارشناس ارشد مهندسی و مدیریت منابع آب، دانشکده عمران، دانشگاه تبریز

3 استادیار گروه آب، دانشکده عمران ، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

ارزیابی منابع موجود مانند دریاچه ارومیه، تعیین میزان تاثیر هریک از پارامترهای هیدرولوژیکی و تغییرات آنها در سطح حوضه آبریز مورد توجه طراحان و مدیران منابع آب هیدرولوژیکی می­باشد. در این راستا بررسی تاثیر فاکتورهای اقلیمی و تغییرات سری زمانی آنها می­تواند راهگشایی برای بررسی تغییر رفتار دینامیک دریاچه ارومیه باشد .در این پژوهش با استفاده از معیار ارتباط موجکی که در پردازش سیگنال، درحقیقت معیاری از ارزیابی همبستگی بین دو سری زمانی در حالت موضعی و یک ابزار اندازه گیری مقیاس-زمان برای بررسی رابطه بین دو سری زمانی می­باشد که ارتباط فرکانسی بین سری زمانی دو فرایند مختلف در محیط نرم افزاری متلب را نشان می­دهد. نتایج حاصل از بررسی ارتباط موجکی و روند در واریانس سری­های زمانی بارش،رواناب، دما، رطوبت نسبی و تبخیر در ایستگاه­های سعیدآباد، لیقوان، ونیار و همچنین ایستگاه تازه کند میاندوآب بر نوسانات سطح آب دریاچه ارومیه نشان می­دهد که در بین این پارامترهای هیدرولوژیکی، پارامتر رواناب به میزان 3/22 % در حوضه سعیدآباد، به میزان 0/27 % در حوضه ونیار، به میزان 6/15 % در حوضه سمینه رود روی نوسانات سطح آب دریاچه ارومیه موثر می­باشد. به علاوه تغییرات پارامتر رواناب در بازه زمانی مورد نظر با حداکثر مقدار همبستگی و با ارتباط موجکی 1-9/0، همخوانی بیشتر و قابل ملاحظه­تری با تغییر نوسانات تراز آب دریاچه ارومیه دارد که عوامل مختلفی نظیر افزایش جمعیت، توسعه شهرسازی، توسعه کشاورزی و ... تاثیر مستقیم در این تغییرات دارد.