تأثیر آرایش شعاعی صفحات مستغرق در افزایش راندمان رسوب‌شویی مخزن سد

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد سازه‌های آبی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان

doi
چکیده

رسوب­شویی تحت فشار یک از روش­های رایج در رسوب­شویی هیدرولیکی مخازن سد است. در این روش، رسوباتی که در مخزن ته­نشین شده­اند، به­وسیله دریچه تخلیه تحتانی سد همراه با جریان آب خروجی تخلیه می­شوند. در این تحقیق با کارگذاری صفحات مستغرق با آرایش شعاعی در جلوی تخلیه کننده، تأثیر این آرایش در افزایش قدرت جریان گردابی و افزایش عملکرد رسوب­شویی تحت فشار مورد آزمایش قرار گرفت. تأثیر پارامترهای مختلف آرایش شعاعی شامل فاصله میانی صفحات اصلی(Lm)، فاصله مابین صفحات اصلی و جانبی (Ls) و فاصله صفحات جانبی از دیواره (Lv) بر روی این پدیده در سه عمق مختلف آب مخزن (20، 30 و 40 سانتی­متر) بررسی گردید. براساس نتایج، مقادیر بهینه طول­های بی­بعد پارامترهای آرایش شعاعی 5/0 Lm/D=، 25/0 Ls/D= و 2/0 Lv/D= به­دست آمد (D، قطر دریچه تخلیه تحتانی). در بهترین آرایش شعاعی صفحات و در شرایط هیدورلیکی مختلف، عملکرد رسوب­شویی به­طور متوسط در حدود 33/11 برابر نسبت به مدل شاهد افزایش یافت. در آرایش شعاعی، با افزایش عمق آب مخزن، عملکرد رسوب­شویی افزایش یافت. این شرایط یعنی رسوب­شویی بیشتر در عمق بالا، یک مزیت نسبی برای اجرای رسوب­شویی است. به­عبارت دیگر، عملیات رسوب­شویی در حالت مخزن پر راندمان بالایی داشته و نیاز به تخلیه آب مخزن نیست.