بررسی اثر نااطمینانی بر ثبات بازار ارز ایران: ارائه دلالتهایی برای سیاستهای پولی ـ بانکی
نویسندگان
1 دانشیار اقتصادانرژی دانشگاه، علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری اقتصاد نظری-اقتصاد پولی علامه طباطبایی تهران ایران
3 استاد اقتصاد نظری علامه طباطبایی تهران ایران
doi
10.22034/es.2025.515957.1849چکیده
نرخ ارز یکی از متغیرهای کلیدی اقتصاد کلان است که تحت تأثیر نااطمینانیهای اقتصادی قرار دارد و خود نیز بر شاخصهای کلان اثرگذار است. در کشورهایی مانند ایران که با نوسانات خارجی گسترده مواجهاند، مدیریت نرخ ارز و شناسایی عوامل ناپایداری آن اهمیت ویژهای دارد. یکی از این عوامل، نااطمینانی اقتصاد کلان است که میتواند با کاهش سرمایهگذاری و مصرف، رشد اقتصادی را محدود کند. این پژوهش با هدف محاسبه شاخص نااطمینانی اقتصادی و بررسی تأثیر آن بر نرخ ارز در ایران طی دوره ۱۳۷۸:۱ تا ۱۴۰۰:۴ انجام شده است. ابتدا شاخصی برای نااطمینانی اقتصاد کلان استخراج شده و سپس با استفاده از یک مدل پویای ساختاری، اثرهای آن بر نرخ ارز تحلیل شده است. نتایج نشان میدهد شوکهای نااطمینانی اقتصاد کلان (𝑢) در کوتاهمدت بهطور قابلتوجهی ثبات بازار ارز را برهم میزنند، هرچند این اثرها در بلندمدت کاهش مییابد. در پرتو این یافتهها، سیاستگذاری اقتصادی کشور باید با هدف کاهش نااطمینانیهای اقتصاد کلان، افزایش شفافیت و پیشبینیپذیری سیاستها، و ایجاد سازوکارهای تثبیت نرخ ارز، بازنگری و تقویت شود. این موضوع بهویژه در اسناد بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران، ازجمله سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی (۱۳۹۲) و برنامههای توسعه پنجساله، تأکید شده است. برایناساس، این مطالعه با تمرکز بر تحلیل پیامدهای ناشی از نااطمینانی اقتصاد کلان، دلالتهایی سیاستمحور برای تقویت ابزارهای سیاست پولی و ارزی ارائه میدهد؛ دلالتهایی که میتوانند در جهت ارتقای تابآوری اقتصادی کشور، کاهش نوسانات نرخ ارز و تحقق اهداف مندرج در سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی و برنامههای توسعهای، نقشآفرین باشند.