ارزیابی تناسب اراضی برای جو دیم با استفاده از تکنیک فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و GIS در بخشی از کوهین
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی علوم خاک، دانشگاه تبریز
2 استاد گروه مهندسی علوم خاک، دانشگاه تهران
3 دانشجوی دکتری گروه مهندسی علوم خاک، دانشگاه شهرکرد
doi
چکیده
بهرهبرداری از اراضی در نتیجهی افزایش جمعیت، درسطح وسیعی افزایش یافته است. بنابراین لازم است به منظور افزایش عملکرد و استفادهی پایدار، اراضی در راستای استعداد خود مورد بهرهبرداری قرار گیرند. از آنجا که ارزیابی تناسب اراضی مسئله چند عاملی است نیاز به تکنیکی دارد تا عوامل را همزمان ارزیابی کند. در این راستا روشهای تصمیمگیری چند معیاره (از جمله تحلیل سلسله مراتبی AHP) بطور گسترده استفاده شده است. هدف از این تحقیق، ارزیابی تناسب اراضی برای جو دیم در قسمتی از اراضی کوهین به مساحت 500 هکتار با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی ((AHP و GIS میباشد. بر اساس مطالعه 23 پروفیل خاک، تفسیر عکسهای هوایی منطقه (40000/1)، خصوصیات مورفولوژی خاکها در 16 واحد مختلف (واحد اراضی) منطقه، ارزیابی تناسب اراضی در این واحدها صورت گرفت. بدین منظور، نه معیار شامل درصد آهک، درصد کربن آلی، درصد سنگریزه سطحی، عمق خاک، بافت خاک، pH، ACEC، درصد شیب و شرایط اقلیمی بعنوان فاکتورهای موثر در رشد جو دیم انتخاب شدند. با استفاده از پرسشنامههای تکمیل شده (30 پرسشنامه) توسط کارشناسان و نرم افزارExpert Choice، وزنهای همه فاکتورها محاسبه، سپس با ضرب مقادیر واقعی نرمال شده همه معیارها در وزنهای نسبی محاسبه شده، وزن نهایی هر یک از معیارها مشخص شد. نتایج نشان داد که از بین 16 واحد اراضی، حداکثر و حداقل شاخص به ترتیب 25/64 (واحد 11) و 12/37 (واحد 4) وجود دارد. همچنین در تمام واحدها بیشترین و کمترین وزن به ترتیب متعلق به معیار شیب و اقلیم بود.