اثر برهمکنش قارچ میکوریز آربوسکولار و باکتری محرک رشد گیاه بر شاخص‌های رشد و غلظت پرولین برگ گیاه گوجه‌فرنگی تحت سطوح مختلف شوری

نویسندگان

1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، گروه علوم خاک، دانشگاه تبریز

2 استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

شوری آب و خاک از مهمترین عوامل محیطی کاهش دهندة رشد و تولید محصول در مناطق خشک و نیمه­خشک جهان از جمله ایران می­باشد. استفاده از باکتری­های محرک رشد گیاه مخصوصاً سودوموناس­ها و نیز  قارچ­های میکوریزی از راهکارهای مفید برای تسهیل رشد گیاهان در خاک­های شور به­حساب می­آید. در این تحقیق اثر مایه‌زنی دو سویه از باکتریPseudomonas fluorescens (P. fluorescens Tabriz (PFT) و P. fluorescens Cha0 (PFC)) ،و قارچ Rhizophagus irregularis بر غلظت پرولین برگ و برخی از شاخص­های رشد گیاه گوجه‌فرنگی رقم Super Strain B تحت چهار سطح شوری (56/1، 3، 6 و 9 دسی­زیمنس­بر متر به­ترتیب 1S، 2S، 3S و 4S) مورد بررسی قرار گرفت. نتایج تجزیه­های آماری نشان داد که وزن تر اندام­هوایی گیاهان غیرمیکوریزی (-AM) به­طور معنی­دار (36/17%) بالاتر از گیاهان میکوریزی (+AM) است (05/0p<). اثر اصلی باکتری بر تمام پارامترهای اندازه­گیری شده در این تحقیق معنی­دار شد. وزن تر و خشک ریشه و اندام­هوایی و شاخص کلروفیل برگ­ها در حضور تیمار PFC به­طور معنی­دار (05/0p<) بالاتر از تیمار PFT و تیمار PF0 (تیمار شاهد بدون باکتری) شد و کاربرد هر دو تیمار باکتریایی توانست درصد کلنیزاسیون ریشه را نسبت به تیمار شاهد بطور معنی­دار (تیمار PFC 88/34% و تیمار PFT 22/31%) افزایش دهد (05/0p<). وزن تر ریشه و شاخص کلروفیل گیاه با افزایش سطوح شوری تا سطح 3S روند افزایشی داشته و در 4S، این دو پارامتر  کاهش یافتند (05/0p<). همچنین درصد کلنیزاسیون ریشه با افزایش سطوح شوری کاهش معنی­دار (05/0p<) و غلظت پرولین برگ­ها با افزایش شوری افزایش معنی­دار نشان داد (05/0p<).