ارزیابی انتخاب تابع توزیع احتمالاتی مناسب در استفاده از شاخصهای خشکسالی SPI و RDI
نویسندگان
1 دکتری مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه
2 دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه ارومیه.
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه
4 دانشیار، گروه مهندسی آب، دانشگاه ارومیه
doi
چکیده
هدف این مقاله، انتخاب مناسبترین تابع توزیع احتمال برای محاسبه دو شاخص خشکسالی RDI و SPI و مقایسه این دو شاخص میباشد. بر این اساس، با استفاده از آمار هواشناسی سی ایستگاه همدید در ایران، سری دادههای سالانه بارندگی و نسبت بارش به تبخیر- تعرق پتانسیل بهدست آمد. ابتدا تابع توزیع نرمال یا گاما برای تعیین مقادیر سالانه شاخص SPI و تابع توزیع لاگنرمال یا گاما برای تعیین مقادیر سالانه شاخص RDI مورد استفاده قرار گرفت. سپس با استفاده از آماره کلموگروف- اسمیرنف، برترین تابع توزیع جهت برازش سری دادهها در ایستگاههای موردمطالعه تعیین شد. بعد از تعیین مقادیر شاخصها بر اساس تابع توزیع مناسب و توابع توزیع اشاره شده، میزان جابجایی طبقات مختلف خشکسالی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در بیشتر ایستگاهها، توابع توزیع اشاره شده نمیتوانند بهعنوان مناسبترین تابع توزیع انتخاب شوند و کاربرد آنها در تعیین شاخصها، باعث تغییر طبقات خشکسالی خواهد شد. نتایج شاخصهای آماری (434/0 RMSE<و 819/0R2>) نشان داد که سریهای زمانی سالانه دو شاخص خشکسالی RDI و SPI (محاسبه شده بر اساس مناسبترین تابع توزیع احتمال) تقریبا مشابه میباشد و اختلاف آنها در هیچ ایستگاهی معنیدار نیست. همچنین نتایج نشاندهنده حساسیت بیشتر شاخص RDI نسبت به شاخص SPI به انتخاب تابع توزیع میباشد و انتخاب تابع توزیع برتر جهت تعیین این شاخص از اهمیت بیشتری برخوردار است.