اثر پرولین بر شاخص‌های جوانه‌زنی بذر رقم کاستیل چغندرقند تحت تنش خشکی

نویسندگان

1 گروه زراعت- دانشکده کشاورزی- دانشگاه شهرکرد- شهرکرد

2 گروه زراعت- دانشکده کشاورزی- دانشگاه شهرکرد

doi
10.22034/ijsst.2019.109919.1074
چکیده

تنش‌های محیطی به وِیژه خشکی، از مهمترین عوامل کاهش رشد در مراحل رشد و نمو گیاه به‌ویژه مرحله جوانه‌زنی گیاه است. بنابراین به منظور بررسی مکانیسم جوانه‌زنی و بهبود شاخص‌های جوانه‌زنی بذر چغندرقند تحت تنش خشکی با استفاده از پلی‌اتیلن گلیکول و تحت پیش تیمار با پرولین، مطالعه‌ای در آزمایشگاه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 4 تکرار در سال 1395 انجام گرفت. در این آزمایش تیمارها شامل پنج سطح پتانسیل آب (شاهد یا آب مقطر، 2- ، 6- ، 10- و 14- بار) و قرار گرفتن بذور در محلول‌های 5 و 10 میلی‌مولار پرولین و آب مقطر (شاهد) بودند. صفات درصد جوانه‌زنی، ضریب سرعت جوانه‌زنی، جوانه‌زنی نسبی، زمان جوانه‌زنی، ضریب آلومتری، شاخص طولی بنیه و وزنی بذر چغندرقند اندازه‌گیری شدند. صفات درصد جوانه‌زنی، ضریب سرعت جوانه‌زنی، جوانه‌زنی نسبی، شاخص طولی بنیه و وزنی بذر چغندرقند با افزایش سطوح خشکی کاهش یافتند، در حالی‌که متوسط زمان جوانه‌زنی و ضریب آلومتری افزایش داشتند. پیش تیمار بذر با پرولین، درصد جوانه‌زنی، ضریب سرعت جوانه‌زنی، جوانه‌زنی نسبی و شاخص طولی بنیه و وزنی چغندرقند را تحت تنش خشکی افزایش داد. به علاوه، پیش تیمار بذر با 10 میلی‌مولار پرولین باعث کاهش به ترتیب 10 و 25 درصدی متوسط سرعت جوانه‌زنی و ضریب آلومتری نسبت به تیمار شاهد شد. در نهایت، پیش تیمار بذر با پرولین به طور موثری می‌تواند اثرات بازدارنده تنش خشکی بر صفات جوانه‌زنی بذر چغندرقند را کاهش دهد.