کارایی سامانه‌های رده‌بندی آمریکایی (ST) و جهانی (WRB) در توصیف ویژگی‌های خاک‌های شور و گچی در برخی مناطق استان آذربایجان شرقی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 دانشجوی دکتری، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

4 استادیار، گروه آمار، دانشکده علوم ریاضی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

برای مدیریت و استفاده بهینه از خاک نیاز به رده­بندی درست خاک­ها و شناسایی ویژگی­های اصلی آنها می­باشد. بنابراین در این تحقیق کارایی دو سامانه  رده­بندی خاک و همچنین بررسی یکی از اصلی­ترین ویژگی­های خاک یعنی شناسایی و تخمین مقدار نسبی کانی­های رسی که بیشتر ویژگی­های خاک را تحت تاثیر قرار می­دهد مورد بحث قرار گرفته است. بدین منظور خاک­های شور و گچی دو منطقه از آذربایجان شرقی (دشت تبریز و خواجه) انتخاب و پس از تشریح خاکرخ­ها، همه افق­ها و لایه­ها نمونه­برداری شدند. سپس نمونه­ها آماده و آزمایشات مختلف برای بررسی کارایی دو سامانه آمریکایی و مرجع جهانی انجام گرفت. در اکثر خاکرخ­ها وجود افق­های تحتانی با بافت سنگین رسی باعث تجمع بیش از حد املاح در افق­های سطحی­ و میانی و تشکیل افق سالیک و جیپسیک شده است. بطور کلی خاک­های این دو منطقه بر اساس سامانه مرجع جهانی(WRB) و آمریکایی(ST) به ترتیب در سه گروه اصلی سولونچاک، سولونتز و جیپسی­سول و در دو زیررده سالیدز و جیپسیدز رده­بندی می­شوند. بر اساس نتایج کانی­شناسی، غالب­ترین و فراوان­ترین کانی رس در این خاک­ها، کانی ایلایت بوده که می­تواند به صورت کلاس کانی­شناسی در قسمت خانواده سامانه آمریکایی مورد استفاده قرار گیرد. در نتیجه سامانه جهانی (با پیشنهاد اضافه کردن کلاس مینرالوژی در لیست توصیف کننده­ها) نسبت به سامانه آمریکایی کارایی بهتری در توصیف ویژگی­های این خاک­ها در نام کلاس خود اراده می­دهد.