مطالعه جوانه‌زنی و رشد گیاهچه بالنگو (‏‎(Benth.) Benth.in Wall‏ ‏Lallemantia royleana‏) در پاسخ به ‏دما و تعیین دمای کاردینال جوانه‌زنی با استفاده از مدل‌های رگرسیونی غیرخطی

نویسندگان

1 مربی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تربت حیدریه

2 استاد گروه زراعت دانشگاه ازاد اسلامی واحد مشهد

3 استاد، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22034/ijsst.2019.110945.1102
چکیده

‏ در این پژوهش خصوصیات بیولوژیک بذر گیاه دارویی بالنگو در واکنش به دما ارزیابی شد. برای کمی‌سازی جوانه‌زنی و ‏تعیین دمای کاردینال از چهار مدل رگرسیونی دندان مانند، دوتکه‌ای، مدل بتا و چند جمله‌ای درجه‌دوم و برای توصیف تابع برتر از ‏ضرایب رگرسیونی (‏a‏ و ‏b‏)، ضریب تبیین چندگانه (‏R2‎‏)، ضریب همبستگی (‏r‏) و سطح معنی‌داری توابع بین زمان(ساعت) ‏جوانه‌‍زنی مشاهده شده و زمان(ساعت) جوانه‌زنی پیش بینی شده استفاده شد. نتایج نشان داد جوانه‌زنی بالنگو در دامنه دمایی 5 تا ‏‏25 درجه سانتی‌گراد امکانپذیر است. بالاترین درصد جوانه‌زنی در شرایط آزمایشگاه در دمای 20 درجه به وقوع پیوست (5/98 ‏درصد). بیشترین رشد گیاهچه و کمترین زمان تا ظهور ساقه‌چه نیز در همین دما رخ داد (به ترتیب 03/60 میلی متر و 58 ساعت). ‏بر‌اساس نتایج برازش مدل‌های رگرسیونی غیرخطی، واکنش جوانه‌زنی نسبت به دما توسط مدل دو تکه‌ای بهتر از سه مدل دیگر ‏توصیف شد، لذا برای کمّی سازی پارمترهای بیولوژیک و ظهور گیاهچه بالنگو می‌توان از این تابع استفاده کرد. با استفاده از این ‏مدل، دمای کمینه، بهینه و دمای بیشینه جوانه‌زنی بذر بالنگو به ترتیب در دمای 1، 6/22 و 30 درجه سانتی‌گراد تعیین گردید. ‏دستاوردهای این پژوهش نشان داد بالنگو یک گیاه سرما پسند بوده و جوانه‌زنی آن در دامنه دمایی 20 تا 6/22 درجه سانتی گراد ‏نتایج مطلوب را در پی خواهد داشت. در این پژوهش معادلاتی جهت بررسی همزمان جوانه‌زنی بذر و رشد گیاهچه در واحد زمان ‏ارائه شد که با عنوان «ارزش جوانه‌زنی ‏(‏GV‏)» معرفی گردید.‏