پدافند هستهای و تأثیر آن بر کاهش آلودگی مواد پرتوزا در حیوانات مزرعه ای و محصولات دامی
نویسندگان
1 گروه زیست شناسی، دانشکده وپژوهشکده علوم پایه، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
2 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران
doi
چکیده
پس از هر حادثه هستهای مواد پرتوزا در محیط پخش میشوند که باعث آلودگی محیط زیست، دام ها و محصولات دامی میگردند. این مواد میتوانند در چرخه طبیعت از طریق زنجیرۀ غذایی وارد بدن انسان گردند که باید نسبت به رفع آلودگی آنها اقدام نمود. بدین منظور در این مطالعه ضمن بررسی نحوه انتشار مواد هستهای و نحوه آلوده شدن حیوانات مزرعهای و محصولات دامی، نسبت به بررسی روشهای جلوگیری و یا رفع آلودگی آنها بعد از حوادث هستهای وقوع یافته در جهان، خصوصاً حادثۀ چرنوبیل (1986) و فوکوشیما (2011) اقدام گردید. به دلیل اهمیت سه رادیونوکلوئید رادیویُد، رادیوسزیم و رادیواسترانسیوم چرخه آنها در طبیعت مورد بررسی قرار گرفت. این مطالعه کیفی و بر اساس بُعد زمانی گذشتهنگر و بر اساس هدف کاربردی میباشد. نتایج مطالعه نشان میدهد که حیوانات پس از در معرض قرار گرفتن مواد رادیواکتیو، میتوانند عوارضی همچون نقص سامانه ایمنی، کاهش درجه حرارت بدن، نارساییهای قلبی، آتروفی جزئی یا نابودی کامل غدۀ تیروئید، تخریب کبد و درنهایت مرگ را بروز دهند. هنگام بروز وقایع هستهای ضروری است تا در کوتاهترین زمان ممکن اقدامات مؤثری در جهت کاهش انتقال آلودگیهای رادیواکتیو به زنجیرۀ غذایی به اجرا گذاشته شوند. نظارت و بررسی رادیولوژیکی محصولات دامی، ممنوعیت استفاده از مواد غذایی آلوده در تغذیه دام و طیور، و فرآروی مواد خوراکی تهیه شده از فرآوردههای دامی، از جمله روشهای پدافندی هستند که میتوان به منظور کاهش انتقال مواد پرتوزا از محصولات دامی به انسان مورد استفاده قرار گیرند. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که با شناخت مسیرهای انتقال رادیونوکلئیدها به حیوانات مزرعهای و محصولات آنها میتوان اقدامات متقابل پدافندی را طراحی کرد که از نظر کارآیی دارای بالاترین درجه از قابلیت اجرایی هستند و میتوان با بهکارگیری آنها در کوتاهترین زمان، از بیشترین حجم آلودگی جلوگیری نمود.
