شناسایی و ارزیابی متغیرهای ساختاری تأثیرگذار در فرایند بودجهریزی ایران: یک مطالعه بلندمدت (۱۳۷۰–۱۴۰۲)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد پولی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 استادیار، اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 استادیار، اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22034/es.2025.517741.1854چکیده
این پژوهش با هدف شناسایی و ارزیابی تأثیر متغیرهای ساختاری بر نظام بودجهریزی ایران انجام شد. به اینمنظور از مدل خودرگرسیون برداری با وقفه توزیعی (ARDL) برای دادههای سالانه در بازه زمانی ۱۳۷۰ تا ۱۴۰۲ در اقتصاد ایران استفاده شد. در گام نخست متغیرهای ساختاری در اقتصاد کشور شناسایی شدند. در ادامه اثرهای متغیرهای ساختاری بر نظام بودجهریزی ایران به کمک شاخص حکمرانی مالی دولت ارزیابی گردید. نتایج پژوهش نشان میدهد که اندازه دولت در اقتصاد کشور و شاخص فساد سیاسی تأثیر کوتاهمدت منفی و همچنین درآمدهای نفتی تأثیرات مثبت فوری و منفی تأخیری بر بهبود عملکرد بودجهنویسی دارند. آزمون همانباشتگی نیز ضمن تأیید وجود روابط بلندمدت متغیرهای ساختاری بر نظامبودجهریزی ایران، حاکی از تأثیر بلندمدت منفی شاخص فساد سیاسی و تأثیر مثبت درآمد نفتی و اندازه دولت بر قدرت حکمرانی مالی دولت در بودجهریزی است.
